Loại quả đó chính là: Cà ghém (hay còn gọi là cà bát).

Món ăn dân dã được ví "sánh ngang thịt"

Cà bát là món ăn quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình Việt vào những dịp hè. Cà bát muối được cho rằng ăn ngon không thua kém gì thịt. Đặc biệt loại quả dân dã này còn được y học cổ truyền đánh giá là có nhiều công dụng đối với sức khỏe. Một số nghiên cứu cũng cho thấy các hoạt chất trong quả cà có thể hỗ trợ chuyển hóa cholesterol tại gan, góp phần cải thiện mỡ máu và chức năng gan.

Cà bát có tên khoa học là Solanum melongena L.

Bác sĩ Nguyễn Hữu Trọng, Hội Nam y Việt Nam, cho biết, trong y học cổ truyền, cà bát có vị ngọt hơi chát, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, hoạt huyết, tiêu viêm, thanh can, nhuận tràng, lợi tiểu và hỗ trợ điều hòa tiêu hóa.

Không chỉ là thực phẩm quen thuộc, cà bát còn chứa nhiều hoạt chất sinh học như: anthocyanin, alcaloid, axit cafeic, choline và trigonellin. Đây đều là những hợp chất có giá trị sinh học, góp phần tạo nên lợi ích của loại quả này đối với sức khỏe.

Đặc biệt, tài liệu dược học ghi nhận cà có khả năng kích thích quá trình chuyển hóa cholesterol tại gan, từ đó hỗ trợ giảm cholesterol máu, cải thiện tình trạng mỡ gan, đồng thời giúp hạ các chỉ số men gan như SGOT, SGPT và tăng bài tiết mật.

Nhờ những đặc tính này, cà bát thường được sử dụng để hỗ trợ người bị rối loạn tiêu hóa, chậm tiêu, đầy bụng, chán ăn, cholesterol máu cao, ure huyết cao cũng như một số bệnh lý gan mật, bác sĩ Trọng thông tin.

Không nên ăn sống

Mặc dù có nhiều lợi ích, cà bát không phải thực phẩm có thể ăn tùy ý.

Theo các tài liệu y học cổ truyền, trong quả cà có chứa solanin - một alcaloid có độc tính, tập trung nhiều ở quả non màu xanh. Vì vậy, Hải Thượng Lãn Ông từng khuyến cáo không nên ăn nhiều cà sống hoặc cà còn non.

Khi quả già và được chế biến chín hoặc đem muối đúng cách, hàm lượng solanin sẽ giảm đáng kể. Trong quá trình lên men của cà muối, axit lactic được tạo thành sẽ kết hợp với solanin, góp phần làm giảm độc tính của hợp chất này.

Để tận dụng lợi ích của loại quả này mà vẫn đảm bảo an toàn, người dùng cần lưu ý:

- Không ăn cà non, cà còn xanh hoặc cà sống vì hàm lượng solanin còn cao, có thể gây ngộ độc nếu sử dụng nhiều.

- Chỉ nên ăn cà đã được nấu chín hoặc muối đúng cách để làm giảm độc tính của solanin.

- Cà bát có thể chế biến thành nhiều món ăn như luộc, nướng, xào, kho... vừa ngon miệng vừa bổ sung dinh dưỡng.

- Với cà muối, do chứa lượng muối khá cao nên người mắc tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc bệnh thận không nên ăn nhiều. Nếu sử dụng, nên ngâm qua nước để giảm bớt lượng muối trước khi ăn.

Dù được xem là thực phẩm có nhiều lợi ích cho sức khỏe và hỗ trợ chuyển hóa cholesterol, cà bát không phải là "thần dược" điều trị mỡ máu hay mỡ gan. Để kiểm soát các bệnh lý này hiệu quả, người dân cần duy trì chế độ ăn uống cân bằng, tập luyện thường xuyên và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ khi cần thiết.