Tại Việt Nam, me đất phân bố rộng khắp từ Bắc vào Nam. Cây ưa ẩm, chịu bóng, thường mọc tự nhiên ở bãi đất trống, ven ruộng hoặc trong vườn. Khác với nhiều loại dược liệu khác, me đất chủ yếu được sử dụng ở dạng tươi; thời điểm thu hái thích hợp nhất là từ tháng 6-7 hàng năm.

Tác dụng đối với sức khỏe

Theo y học cổ truyền, me đất có vị chua, tính mát, không độc, có tác dụng thanh nhiệt, sát trùng, lợi tiểu, hỗ trợ điều trị kiết lỵ và viêm đường tiết niệu. Cây chứa axit oxalic -hoạt chất tạo vị chua đặc trưng, nên trong dân gian còn được dùng để làm sạch, đánh bóng đồ đồng.

Y học hiện đại cũng ghi nhận trong me đất có nhiều dưỡng chất như vitamin C, vitamin B2, canxi, kali và caroten. Nếu sử dụng đúng cách, loại cây này có thể giúp kháng khuẩn, kháng viêm, hỗ trợ tiêu hóa, giải nhiệt, lợi tiểu và cải thiện một số bệnh lý về da như mụn nhọt, nấm da. Ngoài ra, me đất còn được sử dụng để xua đuổi hoặc tiêu diệt côn trùng.

Một số bài thuốc dân gian từ cây me đất

Trong dân gian, me đất thường được dùng đơn lẻ hoặc kết hợp với các dược liệu khác để hỗ trợ điều trị bệnh. Với viêm họng, người dân thường nhai me đất hoa vàng tươi cùng một ít muối để giảm đau rát họng. Khi bị sốt, me đất hoa vàng được giã nát, vắt lấy nước uống nhằm giúp hạ nhiệt cơ thể.

Đối với các trường hợp ho, me đất hoa vàng thường được phối hợp với rau má, lá xương sông hoặc cỏ gà, giã lấy nước uống trong ngày. Một số bài thuốc khác còn dùng me đất kết hợp với hạ khô thảo, cúc vàng để hỗ trợ điều trị tăng huyết áp hoặc sắc uống, nấu canh cùng thịt lợn nạc để hỗ trợ điều trị viêm gan, vàng da. Ngoài ra, me đất phối hợp với mã đề được dùng làm thuốc lợi tiểu, thông đại - tiểu tiện; lá me đất chưng nóng cũng được dùng xoa bóp vùng chấn thương nhẹ.

Lưu ý khi sử dụng

Dù có nhiều công dụng, việc sử dụng me đất cần thận trọng. Do chứa hàm lượng axit oxalic cao, dùng quá nhiều có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận, sỏi bàng quang. Người có tiền sử sỏi tiết niệu nên cân nhắc trước khi sử dụng. Lạm dụng me đất cũng có thể gây ngộ độc. Đặc biệt, phụ nữ mang thai không nên dùng loại cây này.

Các chuyên gia khuyến cáo, những bài thuốc từ cây me đất chỉ mang tính hỗ trợ theo kinh nghiệm dân gian, không thay thế cho điều trị y khoa. Người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để bảo đảm an toàn cho sức khỏe.

Một số món ăn từ cây me đất giúp chữa bệnh

+ Cây me đất nấu canh chua cá lóc

Tác dụng: Chữa tiểu ra máu, chảy máu răng miệng.

Nguyên liệu cần có: Cây me đất, cá lóc, gia vị hành ngò và giá đậuSố lần sử dung: 2 – 3 lần/ tuần

+ Cây me đất nấu canh cá chép

Tác dụng: Dưỡng âm ích xương, bổ mát và lợi ngũ tạng, rất tốt cho nguời nóng nhiệt hoặc ngoại cảm nội thương.

Nguyên liệu: Cây me đất, thịt gà, mỡ, ngò và đậu phụ sả ớtSố lần sử dụng: 2 lần/ tuần

Tác dụng: Trị tiểu vàng, chứng mệt mỏi, tăng men gan. Ngoài ra, món ăn này tốt cho người hoàng đản, người ho đàm và bệnh nhân mắc bệnh viêm đường tiết niệu.

Nguyên liệu: Cây me đất, giá đậu, cá chép và gia vị Số lần sử dung: 2 – 3 lần/ tuần

+ Lẩu cây chua me đất nấu thịt gà

Tác dụng: Dưỡng âm ích xương, bổ mát và lợi ngũ tạng, rất tốt cho nguời nóng nhiệt hoặc ngoại cảm nội thương.

Nguyên liệu: Cây me đất, thịt gà, mỡ, ngò và đậu phụ sả ớtSố lần sử dụng: 2 lần/ tuần

+ Cây me đất nấu cá linh

Tác dụng: Trị các triệu chứng viêm đường tiết niệu như tiểu buốt, tiểu vàng đục cuối bãi hoặc phù thũng.

Nguyên liệu: Cây me đất, cá linh, rau ngổ, giá đậu, dọc mùng và hoa chuối cùng với gia vị.