Ở tuổi 65, ông Hồ Ngọc Hoàng, trú thôn 1 Quỳnh Hoa, xã Quỳnh Sơn, Nghệ An, vẫn miệt mài chăm sóc đàn hươu của gia đình. 

Theo ông Hoàng, năm 1993, khi nghề nuôi hươu còn xa lạ ở quê, một con đực có giá 52 triệu đồng, con cái 10 triệu đồng - số tiền không phải nhỏ vào thời điểm đó. Sau thời gian tìm hiểu, ông quyết định dồn toàn bộ vốn tích góp, vay mượn, đầu tư 110 triệu đồng (tương đương 22 lượng vàng thời bấy giờ) để mua 2 con hươu đực và 1 con cái.

"Khi ấy, nhiều người bảo tôi liều vì số tiền bỏ ra quá lớn. Nhưng tôi nghĩ nếu chăm sóc tốt, hươu sẽ mang lại hiệu quả kinh tế lâu dài", ông Hoàng nhớ lại. Nhận thấy hươu phù hợp với điều kiện nông thôn, nguồn thức ăn dễ tìm, không đòi hỏi quá nhiều sức lao động nhưng mang lại giá trị kinh tế cao từ nhung hươu và con giống, ông kiên trì theo đuổi.

Những năm đầu, ông Hoàng chủ yếu học hỏi từ những người đi trước, tự quan sát và đúc rút kinh nghiệm. Sự kiên trì đã được đền đáp khi đàn hươu sinh trưởng khỏe mạnh, con đực cho nhung, con cái sinh sản đều đặn. Ông giữ lại hươu con để nhân đàn, từng bước mở rộng quy mô.

Đến năm 2017, đàn hươu của gia đình ông đã lên tới 22 con, và thời điểm phát triển mạnh nhất là 25 con, vừa khai thác nhung, vừa cung cấp con giống.

Hiện nay, nguồn thu chính của gia đình ông Hoàng đến từ nhung và con giống. Trung bình mỗi năm, hươu đực cho thu hoạch nhung 2 lần, trọng lượng mỗi lần cắt đạt 0,8-1kg, thậm chí có con tới 1,4kg. Với giá nhung hiện hơn 11 triệu đồng/kg, đàn hươu đực mang lại nguồn thu đáng kể.

Hươu giống cũng có giá trị kinh tế cao. Hươu con sau khoảng 3 tháng tuổi có thể xuất bán, với giá hươu đực giống 35-40 triệu đồng/con và hươu cái 16-18 triệu đồng/con.

Sau nhiều năm, ông Hoàng đã xây dựng được lượng khách hàng ổn định. "Có thời điểm hươu sinh sản không đủ giống để bán, khách phải đặt cọc trước nhiều tháng. Làm lâu năm, điều quan trọng nhất là giữ uy tín, cung cấp con giống khỏe mạnh cho người mua", ông Hoàng chia sẻ.

Từ nguồn thu bán nhung và con giống, sau khi trừ chi phí, gia đình ông Hoàng thu lãi khoảng 300 triệu đồng mỗi năm. Lão nông 65 tuổi cho biết hươu có sức đề kháng tốt, ít dịch bệnh và không mất quá nhiều công chăm sóc. Thức ăn chủ yếu là cỏ, lá cây, thân ngô và các loại rau xanh.

Một trong những yếu tố quan trọng giúp mô hình duy trì hiệu quả suốt nhiều năm là gia đình ông chủ động nguồn thức ăn, nhờ vậy, chi phí chăn nuôi giảm. Hơn 1ha đất được quy hoạch để trồng ngô, lạc, cỏ, chuối, rau muống và nhiều loại cây khác, đảm bảo nguồn thức ăn xanh quanh năm. Phân hươu được tận dụng bón cho cây trồng, tạo vòng tuần hoàn trong sản xuất, vừa tiết kiệm chi phí vừa cải tạo đất. 

Theo kinh nghiệm của ông Hoàng, người nuôi hươu cần chú trọng vệ sinh chuồng trại, đảm bảo thức ăn sạch và thường xuyên theo dõi quá trình sinh trưởng của từng con. Công việc chăn nuôi không quá nặng nhọc nên vợ chồng ông Hoàng, dù đã lớn tuổi, vẫn có thể tự chăm sóc đàn hươu mà không phải thuê thêm nhân công.

Bà Nguyễn Thị Hồng Thu, Chủ tịch Hội Nông dân xã Quỳnh Sơn, đánh giá mô hình của ông Hoàng là một điển hình kinh tế hiệu quả, bền vững và phù hợp với điều kiện địa phương.

"Ông Hoàng có nhiều kinh nghiệm, chịu khó tìm tòi, áp dụng kỹ thuật và chủ động nguồn thức ăn. Mô hình không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho gia đình mà còn là địa chỉ để nhiều hội viên, nông dân tham quan, học hỏi", bà Thu chia sẻ.