Hiệu quả từ việc chuyển đổi đất kém hiệu quả

Về xã Xuân Quang những ngày này, dọc theo các triền đồi và thung lũng, sắc vàng của những vườn bưởi chín mọng đã bắt đầu bao phủ. Đây là vùng trồng cây ăn quả có tiếng của tỉnh Lào Cai, nơi nông dân đã sớm từ bỏ tư duy làm nông nghiệp manh mún để chuyển sang canh tác hàng hóa.

Tại thôn Hốc Đá - "thủ phủ" bưởi của xã, không khí chuẩn bị cho vụ Tết đang diễn ra vô cùng hối hả. Các nhà vườn đang tập trung cho khâu chăm sóc cuối cùng, tỉa cành, dọn vườn và theo dõi sát sao độ chín của quả để kịp cung ứng cho thị trường.

Gia đình anh Phạm Văn Có là một trong những hộ nông dân tiên phong ở thôn Hốc Đá mạnh dạn chuyển đổi diện tích đất trồng cây lâm nghiệp và hoa màu kém hiệu quả sang trồng cây ăn quả có múi.

Nhớ lại những ngày đầu, anh Có chia sẻ: "Năm 2016, nhận thấy tiềm năng từ thị trường trái cây sạch, anh đã đặt mua 4 gốc bưởi giống Cao Thành và bưởi Diễn Rồng về trồng thử nghiệm. Vừa làm vừa rút kinh nghiệm, thấy cây bưởi thích nghi tốt với thổ nhưỡng địa phương, cho quả sai và chất lượng thơm ngon, anh đã quyết định nhân rộng quy mô".

Đến nay, trang trại của gia đình anh đã có 20 gốc bưởi các loại, bao gồm bưởi Cao Thành, bưởi Diễn và bưởi da xanh. Tất cả đã đi vào giai đoạn thu hoạch ổn định nhiều năm nay.

Theo anh Có, cây bưởi không quá "khó tính" hay đòi hỏi kỹ thuật cao, nhưng yêu cầu người trồng phải tỉ mỉ trong khâu bón phân hữu cơ và phòng trừ sâu bệnh định kỳ. Năm nay, nhờ thời tiết thuận lợi, ít mưa bão vào giai đoạn đậu quả nên bưởi rất sai, mã quả sáng, đồng đều.

Tính toán về hiệu quả kinh tế, anh Có cho hay, với 15 gốc bưởi Cao Thành, năm nay dự kiến cho thu hoạch khoảng 500 quả. Với mức giá bán đổ tại vườn ổn định ở mức 25.000 đồng/quả, riêng diện tích này đã mang về nguồn thu đáng kể.

Điểm khác biệt của năm nay là thay vì chờ đến sát Tết thương lái mới vào thu mua như mọi năm, thì hiện tại, toàn bộ số bưởi Cao Thành của gia đình đã được khách hàng đặt tiền cọc ngay từ đầu vụ.

Bên cạnh đó, hơn chục gốc bưởi Diễn của gia đình cũng đạt năng suất khoảng 2.500 quả. Với giá bán dao động từ 8.000 đến 10.000 đồng/quả tùy loại, ước tính tổng doanh thu từ vườn bưởi của anh Có trong vụ Tết Nguyên đán này đạt từ 35 - 40 triệu đồng. Đây là con số không hề nhỏ đối với một hộ nông dân vùng cao, giúp gia đình có nguồn lực kinh tế dồi dào để mua sắm và chuẩn bị cho một cái Tết tươm tất.

Khẳng định vị thế cây trồng chủ lực tại địa phương

Không chỉ riêng gia đình anh Có, mô hình trồng bưởi tại thôn Hốc Đá đã và đang trở thành hướng đi thoát nghèo, làm giàu bền vững cho nhiều hộ dân khác. Điển hình như hộ ông Vũ Kim Trọng, người được mệnh danh là một trong những "lão nông" có công mang giống bưởi quý về vùng đất này. Ông Trọng chính là người đầu tiên lặn lội xuống vùng đất Hưng Yên để tuyển chọn những cây giống bưởi Cao Thành chất lượng nhất về trồng và nhân giống tại địa phương.

Hiện tại, gia đình ông Trọng sở hữu gần 20 gốc bưởi Cao Thành. Nhờ kinh nghiệm chăm sóc dày dặn, bưởi nhà ông luôn giữ được hương vị đặc trưng với vị ngọt thanh, tôm giòn và đặc biệt là lớp vỏ vàng óng, rất được ưa chuộng để bày mâm ngũ quả ngày Tết. Tiếng lành đồn xa, cứ đến dịp cuối năm, thương lái từ khắp nơi lại đánh xe tận vườn nhà ông để thu mua.

Theo chia sẻ của ông Trọng, mỗi vụ bưởi Tết, sau khi trừ chi phí, gia đình ông cũng thu về khoảng 15 triệu đồng. Đây là nguồn thu nhập quan trọng giúp gia đình ổn định cuộc sống và có thêm vốn tái đầu tư cho vụ sau.

Sự thành công của những hộ đi đầu như anh Có, ông Trọng đã tạo ra sức lan tỏa mạnh mẽ. Đến nay, thôn Hốc Đá đã hình thành vùng sản xuất tập trung với khoảng 20 hộ tham gia trồng bưởi, với gần 1.000 gốc. Đa số các hộ theo nghề trồng bưởi đều có thu nhập khá và ổn định.

Từ một vùng đất canh tác khó khăn, nhờ cây bưởi, đời sống của người dân nơi đây đã thay đổi rõ rệt, nhiều ngôi nhà khang trang mọc lên, hạ tầng giao thông nội đồng cũng được bà con góp công xây dựng để thuận tiện cho việc vận chuyển nông sản.

Ông Đỗ Hồng Quân – Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Quang nhấn mạnh: "Cây bưởi đang từng bước khẳng định vị thế là sản phẩm nông nghiệp chủ lực, đem lại giá trị kinh tế cao và sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

Thời gian tới, chính quyền xã sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn để hỗ trợ bà con áp dụng quy trình canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP, đồng thời từng bước xây dựng thương hiệu bưởi Xuân Quang nhằm nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường. Vụ bưởi Tết năm nay không chỉ bảo đảm nguồn thu ổn định cho người trồng mà còn góp phần tô đậm sắc xuân, lan tỏa niềm phấn khởi trên vùng quê Xuân Quang đang chuyển mình mạnh mẽ".