Khẩn cấp khoanh vùng, chặn nguồn lây

Đầu tháng 7/2026, kết quả giám sát của Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thú y, Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai) đã phát hiện 12 mẫu dương tính với vi rút lở mồm long móng (LMLM) serotype A và 4 mẫu dương tính với serotype O tại chợ buôn bán gia súc Cốc Ly (xã Bảo Nhai) và chợ gia súc Bắc Hà (xã Bắc Hà). Đây đều là những chủng vi rút có khả năng lây lan rất nhanh trên các loài gia súc móng guốc như trâu, bò, lợn và dê.

Việc phát hiện mầm bệnh ngay tại các chợ gia súc - nơi tập trung vật nuôi từ nhiều địa phương, khiến nguy cơ phát tán dịch bệnh tăng cao nếu không được kiểm soát kịp thời.

Ngay sau khi có kết quả xét nghiệm, UBND xã Bắc Hà đã quyết định tạm dừng hoạt động buôn bán, tập kết và trung chuyển gia súc tại chợ gia súc Bắc Hà từ ngày 11/7 cho đến khi dịch bệnh được kiểm soát hoàn toàn.

Chính quyền địa phương khẩn trương rà soát tổng đàn gia súc cảm nhiễm gồm trâu, bò, lợn và dê; thống kê nhu cầu vắc-xin để tổ chức tiêm phòng khẩn cấp. Các tổ kiểm soát lưu động được thành lập nhằm kiểm soát chặt việc vận chuyển, buôn bán và giết mổ gia súc.

Song song với đó, toàn bộ khu vực chợ gia súc cùng các vùng có nguy cơ cao được phun tiêu độc, khử trùng. Công tác tuyên truyền cũng được triển khai liên tục qua hệ thống truyền thanh cơ sở và loa lưu động để người dân, thương lái nắm rõ các quy định phòng, chống dịch.

Các hộ chăn nuôi được vận động ký cam kết không giấu dịch, không bán chạy gia súc mắc bệnh; chủ động theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi và báo ngay cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Đối với người dân vùng cao, đàn trâu, bò không chỉ là tài sản có giá trị mà còn là nguồn sinh kế của cả gia đình. Vì vậy, ngay khi có thông tin phát hiện mầm bệnh, nhiều hộ chăn nuôi đã chủ động tăng cường các biện pháp phòng dịch.

Gia đình ông Vàng Văn Tư, thôn Na Áng, xã Bắc Hà có nhiều năm gắn bó với nghề nuôi trâu. Những ngày này, việc chăm sóc đàn vật nuôi được thực hiện cẩn trọng hơn. Từng con trâu được theo dõi sức khỏe hằng ngày và tiêm phòng đầy đủ theo hướng dẫn của cơ quan thú y.

"Năm nào gia đình cũng đăng ký tiêm vắc-xin cho đàn gia súc để phòng bệnh. Khi biết thông tin chợ gia súc phát hiện mầm bệnh thì cũng rất lo lắng. Gia đình chỉ mong tiêm phòng đầy đủ để bảo vệ đàn trâu không mắc bệnh", ông Vàng Văn Tư chia sẻ.

Ý thức chủ động của người chăn nuôi đang trở thành một trong những yếu tố quan trọng góp phần cùng chính quyền địa phương kiểm soát nguy cơ dịch bệnh ngay từ cơ sở.

Tăng cường tiêm phòng, bảo vệ đàn vật nuôi

Là địa phương giáp ranh với xã Bảo Nhai - nơi phát hiện vi rút lở mồm long móng, xã Xuân Quang đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm ngăn chặn dịch bệnh xâm nhập.

Với tổng đàn gia súc chính gồm trâu, bò, lợn và dê trên 29.700 con, địa phương tập trung tiêm phòng vắc-xin, phun tiêu độc khử trùng chuồng trại và tăng cường giám sát đàn vật nuôi. Trong đợt 1 tiêm phòng và hưởng ứng tháng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường năm 2026, xã đã tiêm 1.200 liều vắc-xin lở mồm long móng, đồng thời tổ chức phun tiêu độc trên diện tích khoảng 720.000 m2.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của người chăn nuôi về chăn nuôi an toàn sinh học, chủ động theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi và kịp thời báo cho chính quyền khi phát hiện gia súc có dấu hiệu nghi mắc bệnh.

Ông Đỗ Hồng Quân, Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Quang cho biết: "Xã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn phối hợp với các thôn tăng cường giám sát đàn gia súc, kịp thời phát hiện các trường hợp nghi mắc bệnh; tổ chức tiêm phòng bao vây tại những khu vực có nguy cơ cao, các cửa ngõ giao thông, dọc tuyến quốc lộ và khu vực giáp ranh với chợ gia súc Cốc Ly nhằm ngăn chặn dịch bệnh xâm nhập và lây lan".

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai, cùng với việc hướng dẫn người dân thực hiện nghiêm các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, các địa phương cần tăng cường giám sát đàn gia súc, kịp thời lấy mẫu xét nghiệm khi phát hiện dấu hiệu nghi mắc bệnh; đồng thời kiểm soát chặt hoạt động vận chuyển, buôn bán, giết mổ gia súc và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Đối với các xã Cốc Lầu, Bản Liền, Tả Củ Tỷ, Lùng Phình, Sín Chéng, Cao Sơn, Xuân Quang và Phong Hải - những địa phương giáp ranh với các xã Bắc Hà, Bảo Nhai và có mật độ chăn nuôi cao, Sở yêu cầu khẩn trương rà soát tổng đàn gia súc, tổng hợp nhu cầu vắc-xin nhị giá lở mồm long móng (serotype O và A) để tổ chức tiêm phòng đồng loạt.

Riêng hai xã Bắc Hà và Bảo Nhai tiếp tục thực hiện nghiêm các biện pháp khoanh vùng, truy xuất nguồn gốc gia súc liên quan; kiểm soát chặt hoạt động vận chuyển, buôn bán, giết mổ và chỉ cho phép chợ gia súc hoạt động trở lại khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện an toàn phòng, chống dịch.

Toàn tỉnh Lào Cai hiện có hơn 1,47 triệu con gia súc chính, gồm trâu, bò, lợn và dê. Trong bối cảnh nguy cơ dịch bệnh luôn hiện hữu, việc chủ động tiêm phòng, giám sát dịch tễ, thực hiện chăn nuôi an toàn sinh học và kiểm soát chặt việc lưu thông, mua bán gia súc không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn là "lá chắn" lâu dài nhằm bảo vệ đàn vật nuôi, ổn định sản xuất và giữ vững sinh kế cho hàng nghìn hộ chăn nuôi trên địa bàn.