Hội đồng Nhân dân (HĐND) tỉnh Lào Cai vừa ban hành Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND quy định một số chính sách khuyến khích, hỗ trợ phát triển dược liệu trên địa bàn tỉnh. Nghị quyết được HĐND tỉnh khóa XVII, Kỳ họp thứ 4 (kỳ họp chuyên đề) thông qua ngày 11/8/2026 và có hiệu lực từ ngày 22/8/2026.

Chính sách mới được kỳ vọng tạo thêm nguồn lực để phát triển vùng nguyên liệu dược liệu, khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ gia đình, cá nhân và chủ rừng tham gia chuỗi sản xuất dược liệu; từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng khả năng liên kết với các cơ sở bảo quản, chế biến, tiêu thụ.

Hỗ trợ từ khâu giống, hình thành vùng nguyên liệu

Theo quy định, các chính sách hỗ trợ được thực hiện trên cơ sở dự án, phương án sản xuất và theo phương thức hỗ trợ sau đầu tư, căn cứ vào khối lượng công việc hoàn thành được cơ quan chức năng nghiệm thu, xác nhận kết quả theo quy định. Loài cây dược liệu được hưởng chính sách phải thuộc danh mục cây dược liệu khuyến khích, hỗ trợ phát triển do Chủ tịch UBND tỉnh ban hành.

Đáng chú ý, tỉnh dành chính sách hỗ trợ cho hoạt động sản xuất giống dược liệu. Doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ gia đình, cá nhân sản xuất giống dược liệu có thể được hỗ trợ một lần không quá 50% tổng mức đầu tư xây dựng mới cơ sở hạ tầng và mua mới thiết bị phục vụ sản xuất giống. Nội dung hỗ trợ gồm nhà lưới, nhà kính, kho bảo quản, hệ thống tưới, hệ thống giá kệ, thiết bị điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm, thiết bị theo dõi điều kiện bảo quản và các thiết bị chuyên dụng khác.

Mức hỗ trợ tối đa không quá 2 tỷ đồng/dự án. Điều kiện về quy mô cũng được quy định cụ thể, trong đó diện tích sản xuất giống phải từ 0,2 ha trở lên và được bố trí liên thửa, tiếp giáp trực tiếp, hình thành khu vực sản xuất tập trung. Đối tượng được hỗ trợ phải cam kết duy trì việc sử dụng cơ sở hạ tầng đúng mục đích tối thiểu 3 năm kể từ thời điểm được hỗ trợ.

Đối với phát triển vùng nguyên liệu dược liệu tập trung, chính sách phân loại rõ giữa nhóm dược liệu quý, hiếm và nhóm dược liệu thông thường. Với nhóm dược liệu quý, hiếm, quy mô vùng nguyên liệu của dự án, phương án phải đạt từ 0,5 ha trở lên. Trong khi đó, nhóm dược liệu thông thường phải đạt từ 2 ha trở lên.

Đối với dược liệu quý, hiếm, mức hỗ trợ một lần tối đa 70% chi phí mua giống, vôi bột, chế phẩm sinh học, phân hữu cơ, hệ thống tưới, thiết bị cảm biến môi trường, nhà kính, nhà lưới cho diện tích trồng mới; mức hỗ trợ tối đa không quá 1 tỷ đồng/ha.

Đối với dược liệu thông thường, mức hỗ trợ cũng tối đa 70% chi phí các loại vật tư, thiết bị phục vụ trồng mới, nhưng mức hỗ trợ tối đa không quá 100 triệu đồng/ha.

Việc quy định mức hỗ trợ cao hơn đối với nhóm dược liệu quý, hiếm thể hiện định hướng ưu tiên phát triển những loại cây có giá trị, đồng thời góp phần tạo vùng nguyên liệu hàng hóa tập trung, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và thu nhập cho người sản xuất.

Gắn phát triển dược liệu với rừng và chuỗi giá trị

Một điểm đáng chú ý trong chính sách mới là hỗ trợ phát triển dược liệu trong rừng. Chủ rừng được hỗ trợ xây dựng phương án nuôi, trồng, phát triển, thu hoạch cây dược liệu; đồng thời chủ rừng, tổ hợp tác, tổ chức, cá nhân thuê môi trường rừng có thể được hỗ trợ trồng mới dược liệu theo quy định.

Đối với việc xây dựng phương án nuôi, trồng, phát triển, thu hoạch cây dược liệu trong rừng, mức hỗ trợ một lần không quá 400.000 đồng/ha để lập hoặc thuê đơn vị tư vấn lập phương án.

Với trồng mới dược liệu trong rừng, nhóm dược liệu quý, hiếm được hỗ trợ tối đa 70% chi phí mua giống, vôi bột, chế phẩm sinh học, phân hữu cơ, hệ thống tưới, thiết bị cảm biến môi trường; mức hỗ trợ tối đa 500 triệu đồng/ha. Nhóm dược liệu thông thường được hỗ trợ tối đa 100 triệu đồng/ha.

Chính sách cũng dành nguồn lực để nâng cao chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Các vùng nguyên liệu được chứng nhận đạt tiêu chuẩn thực hành tốt nuôi trồng, thu hái dược liệu của Việt Nam (GACP Việt Nam) hoặc GACP-WHO được hỗ trợ 100% chi phí tư vấn, đánh giá, cấp giấy chứng nhận, với mức tối đa 200 triệu đồng/dự án, phương án.

Cùng với đó, các tổ chức, cá nhân xây dựng vùng trồng nguyên liệu đủ điều kiện cấp mã số vùng trồng được hỗ trợ 100% chi phí thuê tư vấn, đánh giá, phân tích mẫu đất, mẫu nước và chất lượng sản phẩm; mức hỗ trợ tối đa 100 triệu đồng/mã số vùng trồng.

Những chính sách này tạo điều kiện để vùng nguyên liệu dược liệu từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn, truy xuất nguồn gốc, qua đó nâng cao khả năng tiếp cận thị trường và liên kết với doanh nghiệp.

Không chỉ tập trung vào sản xuất, Lào Cai còn hướng tới hoàn thiện các khâu sau thu hoạch. Doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư cơ sở bảo quản dược liệu được hỗ trợ một lần tối đa 50% chi phí đầu tư mua mới máy móc, dây chuyền, thiết bị phục vụ bảo quản như sấy, chiếu xạ, khử trùng, đông lạnh, bảo quản sinh học. Mức hỗ trợ tối đa 2 tỷ đồng/dự án.

Đối với cơ sở chế biến dược liệu, chính sách hỗ trợ được thiết kế ở mức cao hơn. Doanh nghiệp, hợp tác xã có dự án đầu tư cơ sở chế biến được hỗ trợ một lần tối đa 50% kinh phí đầu tư mua mới máy móc, dây chuyền, thiết bị phục vụ chế biến, với mức tối đa 10 tỷ đồng/dự án.

Điều kiện được hỗ trợ theo Nghị quyết ban hành.

Việc ban hành chính sách hỗ trợ tương đối toàn diện từ giống, vùng trồng, phát triển dược liệu trong rừng đến tiêu chuẩn chất lượng, bảo quản và chế biến cho thấy định hướng của Lào Cai là phát triển dược liệu theo chuỗi giá trị, thay vì chỉ tập trung mở rộng diện tích.

Theo quy định, các hoạt động phát triển dược liệu phải phù hợp với quy hoạch, kế hoạch, đề án phát triển kinh tế - xã hội, mục đích sử dụng đất, điều kiện thực tiễn của từng địa phương và các quy định pháp luật hiện hành. Việc hỗ trợ từ ngân sách nhà nước là hỗ trợ có điều kiện, thông qua dự án, phương án sản xuất và thực hiện sau đầu tư.

Mỗi nội dung hỗ trợ chỉ được thực hiện một lần cho một đối tượng thụ hưởng. Trường hợp người được hỗ trợ vi phạm cam kết duy trì nội dung được hỗ trợ, phải hoàn trả 100% kinh phí đã được hỗ trợ vào ngân sách nhà nước, trừ trường hợp tài sản, nội dung được hỗ trợ bị thiệt hại, hư hỏng từ 70% trở lên do thiên tai và được UBND cấp xã xác nhận.

Nguồn lực thực hiện chính sách gồm ngân sách tỉnh, nguồn vốn của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Nghị quyết cũng giao UBND tỉnh quy định trình tự, thủ tục, hồ sơ thực hiện chính sách và tổ chức triển khai. Việc thực hiện chính sách được đặt trong yêu cầu công khai, minh bạch về nội dung, đối tượng, trình tự, thủ tục, nguồn lực, mức hỗ trợ và kết quả thực hiện.

Với hệ thống chính sách bao phủ nhiều khâu của chuỗi giá trị, từ sản xuất giống đến vùng nguyên liệu, tiêu chuẩn hóa, bảo quản và chế biến, Lào Cai đang tạo thêm cơ sở để huy động nguồn lực xã hội đầu tư vào lĩnh vực dược liệu. Đây cũng là một trong những giải pháp cụ thể hóa mục tiêu phát triển dược liệu chiến lược của tỉnh giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2050.