Kiểm lâm bám rừng, chủ động phòng cháy từ sớm, từ xa

Những ngày đầu tháng 4, khi cái nắng miền núi bắt đầu gay gắt, chúng tôi theo chân cán bộ kiểm lâm địa bàn vào một khu rừng phòng hộ. Con đường đất dốc, quanh co, hai bên là lớp thực bì đã ngả màu vàng khô - “mồi lửa” tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng bất cứ lúc nào.

Ông Nguyễn Chí Công, Kiểm lâm viên phụ trách địa bàn vừa đi vừa chỉ tay: “Mùa này chỉ cần một tàn lửa nhỏ cũng có thể gây cháy lớn, nên anh em phải bám rừng thường xuyên”.

Sơn La hiện có trên 590.000 ha rừng tự nhiên và gần 80.000 ha rừng trồng đã thành rừng, với tỷ lệ che phủ đạt 47,6%. Đây không chỉ là “lá phổi xanh” của vùng Tây Bắc mà còn là nguồn sinh kế của hàng chục nghìn hộ dân. Vì vậy, bảo vệ rừng, nhất là trong mùa khô hanh, luôn là nhiệm vụ được đặt lên hàng đầu.

Ngay từ đầu mùa khô, lực lượng kiểm lâm tỉnh đã chủ động triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Từ những buổi họp bản, sinh hoạt chi bộ đến các cuộc tuyên truyền lưu động, nội dung về phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) được chuyển tải một cách gần gũi, dễ hiểu.

Ở nhiều bản vùng cao, hình ảnh cán bộ kiểm lâm không còn xa lạ, họ trở thành “người quen” trong mỗi cuộc họp dân, mỗi buổi vận động ký cam kết bảo vệ rừng.

Anh Vì Văn Gấu, bản Nà Đít, xã Yên Sơn, tỉnh Sơn La chia sẻ: “Trước đây bà con còn chủ quan khi đốt nương, nhưng giờ được tuyên truyền nhiều, ai cũng ý thức hơn. Khi đốt nương đều báo chính quyền, dọn thực bì cẩn thận để tránh cháy lan”.

Không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, công tác tuần tra, kiểm soát rừng được siết chặt. Những cung đường tuần tra dài hàng chục ki-lô-mét, qua nhiều địa hình hiểm trở, vẫn được cán bộ kiểm lâm duy trì đều đặn.

Tại các khu vực trọng điểm, vùng giáp ranh, lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm.

Kết quả, trong năm 2025, toàn tỉnh đã phát hiện và xử lý 246 vụ vi phạm trong lĩnh vực lâm nghiệp, giảm hơn 21% so với năm trước. Những con số biết nói ấy cho thấy hiệu quả rõ nét từ sự vào cuộc quyết liệt của các lực lượng chức năng.

Điểm mới đáng ghi nhận là việc ứng dụng công nghệ trong quản lý, bảo vệ rừng. Từ màn hình máy tính tại trụ sở, cán bộ kiểm lâm có thể theo dõi các điểm nghi cháy thông qua hệ thống vệ tinh.

Khi có tín hiệu cảnh báo, thông tin lập tức được chuyển đến kiểm lâm địa bàn để kiểm tra, xác minh.

Kiểm lâm tăng cường tuần tra, ứng dụng công nghệ bảo vệ rừng hiệu quả

Ông Nguyễn Mạnh Cương, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Sơn La cho biết: “Chúng tôi phân công cán bộ trực theo dõi 24/24 giờ trong mùa khô. Khi phát hiện điểm nghi vấn, sẽ nhanh chóng xác định vị trí, thông báo cho lực lượng tại chỗ kiểm tra, xử lý ngay từ sớm, không để cháy lan rộng”.

Cùng với đó, phương châm “4 tại chỗ” tiếp tục được phát huy hiệu quả. Tại nhiều địa phương, các tổ đội PCCCR được thành lập, sẵn sàng ứng phó khi có tình huống xảy ra. Sự phối hợp giữa kiểm lâm, công an, quân sự và người dân ngày càng chặt chẽ, tạo thành “lá chắn” bảo vệ rừng từ cơ sở.

Dù vậy, công tác PCCCR vẫn đối mặt không ít khó khăn. Địa hình rừng núi cao, chia cắt, thời tiết khô hanh kéo dài, cùng tập quán canh tác nương rẫy của một bộ phận người dân vẫn tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng.

Nhưng vượt lên những thách thức đó, điều dễ nhận thấy là tinh thần chủ động và quyết tâm của lực lượng kiểm lâm cùng chính quyền và người dân.

Từ việc “canh lửa” trong từng cánh rừng, đến việc “giữ ý thức” trong mỗi người dân – tất cả đang tạo nên một thế trận bảo vệ rừng vững chắc.

Sau khi kiện toàn tổ chức bộ máy, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Sơn La hiện có 17 Hạt Kiểm lâm khu vực, quản lý trên 600.000 ha rừng.

Việc tổ chức theo hướng tinh gọn, sát địa bàn, gần dân đã giúp lực lượng kiểm lâm chủ động nắm bắt tình hình, triển khai hiệu quả các giải pháp PCCCR ngay từ cơ sở.

Khi ánh nắng dần tắt sau những triền núi, những bước chân tuần tra vẫn tiếp tục. Giữa đại ngàn, màu xanh của rừng vẫn được gìn giữ, không chỉ bằng trách nhiệm của lực lượng chức năng, mà còn bằng sự chung tay của cả cộng đồng.