Du lịch Tây Bắc: Xã Mường Hoa đánh thức tiềm năng du lịch từ dòng chảy văn hóa Mường

+ aA -
Thành Dân - Thiên Long

06/06/2026 18:37 GMT +7

Với lợi thế gần 100% dân số là đồng bào dân tộc Mường, xã Mường Hoa, tỉnh Phú Thọ đang khơi dậy các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc, biến di sản thành nền tảng quan trọng để phát triển du lịch, tạo sinh kế và nâng cao đời sống cho Nhân dân.

Rực rỡ sắc màu văn hóa truyền thống vùng cao

Trong những dòng người tấp nập từ mọi nẻo đường dẫn về xã Mường Hoa, tỉnh Phú Thọ, du khách dễ dàng cảm nhận được một không gian đậm đà bản sắc dân tộc Mường. Đây là mảnh đất vẫn lưu giữ trọn vẹn những nét đẹp truyền thống từ trang phục, ẩm thực đến trò chơi dân gian và nghề truyền thống, yếu tố cốt lõi để thúc đẩy phát triển du lịch địa phương.

Điển hình như lễ hội chùa Kè năm 2026 vừa được tổ chức thành công mới đây, đời sống văn hóa đặc trưng của bà con người Mường được tái hiện vô cùng sinh động. Bà con bày bán những món ăn mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc Mường như cá suối, rau đồ, cơm lam, bánh uôi... Các gian hàng bán đồ thủ công mây tre thu hút đông đảo Nhân dân và du khách đến tham quan.

Lễ hội chùa Kè năm 2026 vừa được tổ chức thành công tại xã Mường Hoa mới đây. Ảnh: Thành Dân

Điểm nhấn đặc biệt của ngày hội này là màn trình tấu chiêng Mường của 250 nghệ nhân cùng hoạt động thi hát đối đầy sôi nổi. Các trò chơi dân gian như bắn nỏ, đánh mảng, đi cà kheo... góp phần tái hiện trọn vẹn đời sống văn hoá tinh thần của đồng bào địa phương.

Theo ông Đinh Sơn Tùng, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Hoa thông tin, việc tổ chức Ngày hội văn hóa xã Mường Hoa và Lễ hội Chùa Kè năm 2026 nhằm triển khai hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp của Đề án bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá dân tộc Mường và nền “Văn hoá Hoà Bình” giai đoạn 2023 - 2030.

Sự kiện này góp phần nâng cao lòng tự hào dân tộc, cổ vũ các tầng lớp Nhân dân hăng hái thi đua lao động, sản xuất; đồng thời quảng bá nét đẹp văn hoá truyền thống của dân tộc Mường nói riêng và cộng đồng các dân tộc trên địa bàn xã nói chung đến với du khách trong và ngoài tỉnh.

Đột phá chiến lược từ quy hoạch vùng lõi du lịch

Theo tìm hiểu, đây là một trong số các hoạt động nổi bật được xã Mường Hoa tổ chức thực hiện sau khi xã mới được thành lập để hiện thực hoá mục tiêu bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá các dân tộc thiểu số.

Màn trình tấu chiêng Mường đặc sắc tại xã Mường Hoa. Ảnh: ĐVCC

Sau sáp nhập, xã Mường Hoa đã mở ra không gian và dư địa phát triển mới khi được quy hoạch nằm trong vùng lõi Khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình. Đây là cơ hội, tiềm năng lớn để xã chuyển dịch kinh tế nông nghiệp thuần nông sang hướng phát triển kinh tế du lịch, dịch vụ.

Chính vì vậy, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Mường Hoa lần thứ I đã xác định một trong bốn đột phá chiến lược trong nhiệm kỳ mới là phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, sau sáp nhập, địa phương tập trung thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp như: Triển khai thực hiện có hiệu quả các dự án liên quan đến công tác bảo tồn, phát huy bản sắc, không gian văn hóa dân tộc Mường trên địa bàn.

Bên cạnh đó, tập trung khôi phục các phong tục tập quán, lễ hội, nghề thủ công, mo Mường, chữ viết, tiếng nói, trang phục truyền thống, kiến trúc nhà sàn, các làn điệu dân ca... tăng cường đào tạo người dân địa phương làm du lịch cộng đồng, giúp bà con vừa giữ gìn văn hóa, vừa nâng cao thu nhập.

Ẩm thực độc đáo khi đến với xã Mường Hoa. Ảnh: ĐVCC

Chú trọng công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc gắn với phát triển du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm văn hoá; đồng thời tuyên truyền quảng bá tiềm năng, thế mạnh để thu hút khách du lịch.

Đặc biệt, địa phương tập trung thúc đẩy phát triển dịch vụ - du lịch vùng hồ sông Đà đi đôi với bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa Mường, kết hợp phát huy giá trị Di tích quốc gia Động Thác Bờ, Động Hoa Tiên và Hang Bưng.

Kỳ vọng bứt phá và tầm nhìn dài hạn đến năm 2045

Sự chuyển dịch đúng hướng bước đầu đã đem lại những tín hiệu kinh tế rất khả quan cho Mường Hoa. Hiện tại, xã đang có 5 dự án khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng đã và đang được đầu tư xây dựng. Trong đó, có 1 dự án đã đi vào hoạt động, tạo việc làm cho khoảng 40 lao động thường xuyên và hàng trăm lao động thời vụ. Hình ảnh vùng đất, con người và bản sắc văn hóa đặc trưng của Mường Hoa nhờ đó được truyền thông mạnh mẽ đến đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Mường Hoa Đinh Sơn Tùng, xã đang chú trọng phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với lễ hội tâm linh, văn hóa truyền thống nhằm tạo điểm nhấn, nâng cao giá trị trải nghiệm và sức hấp dẫn của địa phương. Xã từng bước phấn đấu để du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, góp phần dịch chuyển cơ cấu kinh tế, mang lại nguồn thu, giảm nghèo, tạo ra nhiều việc làm và thu nhập thường xuyên cho người lao động.

Xã Mường Hoa đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ phấn đấu đón khoảng trên 100.000 lượt khách mỗi năm. Ảnh: ĐVCC

Mục tiêu đến năm 2030, phấn đấu đón khoảng trên 100.000 lượt khách, đạt doanh thu khoảng 30 tỷ đồng. Xã sẽ tập trung bảo tồn, phát huy hiệu quả các giá trị văn hóa truyền thống, lễ hội Chùa Kè; từng bước thực hiện số hóa dữ liệu di tích, lễ hội và các giá trị văn hóa truyền thống.

Tầm nhìn đến năm 2045, xây dựng xã Mường Hoa trở thành địa phương phát triển toàn diện về kinh tế - văn hóa ; giữ gìn và phát huy tốt bản sắc văn hóa dân tộc; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, đời sống tinh thần phong phú ; gắn phát triển văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, góp phần nâng cao đời sống Nhân dân.

Với những bước đi bài bản và định hướng chiến lược rõ ràng,xã Mường Hoa hứa hẹn sẽ bứt phá mạnh mẽ, trở thành điểm đến văn hóa – sinh thái đầy sức hút trên bản đồ du lịch phía Nam tỉnh Phú Thọ.

Chảy từ tỉnh Hòa Bình cũ (Phú Thọ mới) sang tỉnh Thanh Hóa thì mang tên sông Ngang, tắm mát trời 'ông Địa'

Chảy từ tỉnh Hòa Bình cũ (Phú Thọ mới) sang tỉnh Thanh Hóa thì mang tên sông Ngang, tắm mát trời "ông Địa"

Sông Ngang chảy từ xã Tự Do (tỉnh Hòa Bình cũ, nay thuộc Phú Thọ mới sau sáp nhập), chảy vào xã Thạch Quảng (địa phận huyện Thạch Thành cũ, tỉnh Thanh Hóa) qua địa bàn từ thôn Đăng Thượng đến thôn Thống Nhất. Con sông có chiều dài 15km và đổ vào sông Bưởi tại vị trí cách trung tâm xã Thạch Quảng khoảng 10km.

Ở một thôn của tỉnh Vĩnh Phúc cũ, nay là tỉnh Phú Thọ mới có một ngôi nhà lạ, ngó đâu cũng thấy bát cổ, đĩa xưa, tiền cổ

Ở một thôn của tỉnh Vĩnh Phúc cũ, nay là tỉnh Phú Thọ mới có một ngôi nhà lạ, ngó đâu cũng thấy bát cổ, đĩa xưa, tiền cổ

Gần 30 năm qua, tại thôn Nha, xã Vĩnh An, tỉnh Phú Thọ mới (địa phận huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc cũ), người dân đã quen thuộc với một ngôi nhà “không giống ai”. Không tủ kính sang trọng, không không gian trưng bày cầu kỳ, chủ nhân của nó - cố nghệ nhân Nguyễn Văn Trường - đã chọn cách gắn hàng vạn chiếc bát, đĩa, tiền cổ lên tường nhà, cổng ngõ.

'Cỗ chín lợn, mười trâu cũng không bằng ăn tép dầu Đầm Vạc' ở phường Vĩnh Yên, tỉnh Phú Thọ mới (Vĩnh Phúc cũ)

"Cỗ chín lợn, mười trâu cũng không bằng ăn tép dầu Đầm Vạc" ở phường Vĩnh Yên, tỉnh Phú Thọ mới (Vĩnh Phúc cũ)

Tép dầu Đầm Vạc-Món quà từ hồ nước tự nhiên diện tích mặt nước lớn nhất ở phường Vĩnh Yên, tỉnh Phú Thọ mới (địa phận thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc cũ). Vậy, con tép dầu là con gì?