Từ sắc xuân biên viễn đến loại hàng hóa "đắt xắt ra miếng"

Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, dọc Quốc lộ 4D đoạn nối phường Lào Cai lên phường Sa Pa, sương mù vẫn giăng kín lối nhưng không khí lại nóng hơn bao giờ hết. Đây là thời điểm "thủ phủ" đào đá Tả Phìn, Tả Van, Bản Hồ... mở hội xuống phố.

Khác với vẻ yểu điệu của đào bích, đào phai miền xuôi, đào Sa Pa mang cái hồn cốt của núi rừng Tây Bắc. Sinh trưởng ở độ cao gần 2.000m, quanh năm hứng gió rét và sương muối, những gốc đào nơi đây luyện được lớp vỏ xù xì, mốc thếch địa y, nhưng bên trong lại ẩn chứa sức sống mãnh liệt. Chính cái vẻ "cổ thụ", phong trần ấy lại là thứ mà người chơi đào sành sỏi khao khát.

Thị trường năm nay ghi nhận sức mua lớn, không chỉ từ khách du lịch mà còn từ các thương lái khắp Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh đổ về. Giá trị của đào Sa Pa đã được định vị ở phân khúc cao cấp. Một cành đào đẹp có giá vài triệu đồng, những gốc "cổ thụ" thế đẹp, rêu phong dày đặc có thể chạm ngưỡng 30 triệu đồng. Đó không đơn thuần là giá của một cành hoa, mà là giá trị của thời gian và sự khắc nghiệt mà cây đào đã chắt chiu.

Sinh kế mới dưới tán rừng kinh tế

Nhìn rộng ra từ lăng kính của người làm nông nghiệp, cây đào Sa Pa đang thực hiện một cuộc "cách mạng" về sinh kế cho người dân địa phương.

Dọc hai bên đường chân đèo, hình ảnh những dãy đào dài tắp, tiếng xe máy chở đào nối đuôi nhau, tiếng cười nói của người bán (đa phần là đồng bào dân tộc) và thương lái tạo nên một bức tranh kinh tế sống động. Cây đào tạo ra một chuỗi cung ứng việc làm tại chỗ: Phụ nữ, người cao tuổi có thêm thu nhập từ việc bó đào; thanh niên trai tráng có việc làm nhờ vận chuyển.

Từ một loại cây mọc hoang hoặc chỉ trồng để lấy quả, đồng bào các xã Ngũ Chỉ Sơn, Tả Phìn đã biết biến lợi thế khí hậu thành "mỏ vàng". Thu nhập từ vụ đào Tết không chỉ giúp họ có một cái Tết ấm no mà còn là nguồn vốn tái sản xuất, cải thiện đời sống, xây dựng nhà cửa khang trang. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc khai thác đặc sản địa phương đúng hướng.

Chính quyền phường Sa Pa và tỉnh Lào Cai đã có những định hướng đúng đắn khi khuyến khích người dân xem cây đào là cây trồng chủ lực. Người dân trồng đào không chỉ để bán quả vào mùa hè mà còn chủ động tỉa cành, tạo thế, chăm sóc để bán hoa vào dịp Tết.

Tư duy "trồng - chăm sóc - khai thác" đã thay thế tư duy "săn tìm - triệt hạ". Những gốc đào cổ thụ được bán với giá hàng chục triệu đồng phần lớn là đào trồng lâu năm trong vườn nhà, được chủ nhân chăm chút kỹ lưỡng. Đây là hướng đi bền vững, vừa bảo vệ được rừng tự nhiên, vừa tạo ra vùng nguyên liệu hàng hóa ổn định.

Bài toán "kép" cho nông nghiệp và du lịch

Hơn cả một loại nông sản, cây đào Sa Pa đang gánh vác sứ mệnh "kép": Kinh tế và cảnh quan. Việc mở rộng diện tích trồng đào trên các sườn đồi, nương rẫy không chỉ mang lại thu nhập cao mà còn kiến tạo nên những "rừng đào" tuyệt đẹp, thu hút khách du lịch đến thưởng ngoạn vào mỗi độ xuân về.

Khi người nông dân ý thức được rằng cây đào trên đất của mình chính là tài sản, họ sẽ ra sức gìn giữ và phát triển. Đó là cách bảo vệ thương hiệu "đào đá Sa Pa" bền vững nhất.

Xuân Bính Ngọ này, những cành đào Sa Pa theo xe xuôi về phố thị không chỉ mang theo sắc thắm của núi rừng, mà còn mang theo niềm vui được mùa, được giá và niềm tin vào một hướng đi nông nghiệp đặc hữu đầy triển vọng của người dân vùng cao.