Ẩm thực dân tộc Sơn La mang hương vị của núi rừng

Trong khuôn khổ Tuần Văn hóa – Du lịch Mộc Châu năm 2026, Hội thi trình bày, giới thiệu ẩm thực dân tộc đã mang đến không gian ẩm thực đặc sắc, giới thiệu những món ăn truyền thống của đồng bào các dân tộc Sơn La.

Phần thi trình bày, giới thiệu ẩm thực dân tộc có sự tham gia của 13 xã, phường trên địa bàn tỉnh Sơn La.

Mỗi đội thi chuẩn bị một mâm cỗ hoàn chỉnh, mang những nét đặc trưng của vùng đất và dân tộc mình. Các nguyên liệu được lựa chọn tươi ngon, có nguồn gốc rõ ràng, ưu tiên nông sản sẵn có tại địa phương và bảo đảm các yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Không chỉ ngon, các mâm cỗ còn phải được trình bày đẹp mắt, có tính sáng tạo nhưng vẫn giữ được cách chế biến truyền thống. Trong thời gian 6 phút, đại diện các đội thi lần lượt thuyết trình về nguồn nguyên liệu, cách chế biến, ý nghĩa và giá trị văn hóa của từng món ăn trước Ban Giám khảo.

Hội thi đã tạo nên một không gian ẩm thực nhiều màu sắc. Trên những mâm cỗ được trang trí công phu là các món ăn quen thuộc của đồng bào Thái, Mông, Dao, Mường... như cá nướng pa pỉnh tộp, xôi ngũ sắc, gà nướng mắc khén, thịt lợn gác bếp, canh măng rừng và nhiều món ăn đặc trưng khác.

Từ những sản vật gần gũi của núi rừng, qua bàn tay khéo léo của người dân, các món ăn được chế biến theo cách riêng, giữ được hương vị truyền thống. Những loại gia vị như mắc khén, hạt dổi, lá mắc mật... góp phần tạo nên hương vị đặc trưng của ẩm thực vùng cao.

Mỗi mâm cỗ vì thế không chỉ đơn thuần là những món ăn ngon mà còn chứa đựng câu chuyện về đời sống, phong tục, tập quán và văn hóa của mỗi dân tộc.

Chị Lò Thị Ngọc, thành viên đội thi phường Thảo Nguyên cho biết, mâm cỗ của địa phương được xây dựng như một câu chuyện về văn hóa, con người và quê hương vùng cao.

Mâm cỗ được chia thành 3 phần. Phần thứ nhất tái hiện hình ảnh mái nhà và hương vị Tết Mông, với những món ăn quen thuộc như thịt lợn quay, thịt lợn hấp, gà đen hấp, mèn mén, bánh giày, thắng cố và rượu ngô.

Đây đều là những món ăn gắn bó với đời sống của đồng bào Mông, nhất là trong những ngày Tết, lễ hội và các dịp gia đình, cộng đồng sum họp.

Phần thứ hai tái hiện hình ảnh Đồi chè Trái Tim và những sản vật quê hương Thảo Nguyên. Bánh giày xanh, bánh giày trắng cùng các món gà hấp bí đỏ, ba chỉ gác bếp xào cải mèo, rau cải, su su được lựa chọn để giới thiệu những sản vật đặc trưng của địa phương, qua đó quảng bá hình ảnh và góp phần phát triển du lịch.

Phần thứ ba thể hiện sự giao lưu văn hóa với các món như ốc núi, thịt lợn nướng ống tre, cá suối, cá hun khói, sâu chít, nộm rau đồ.

“Qua mâm cỗ, chúng tôi muốn gửi gắm thông điệp giữ gìn bản sắc, phát huy sản vật, giao lưu văn hóa và phát triển du lịch bền vững”, chị Lò Thị Ngọc chia sẻ.

Với phường Mộc Sơn, những món ăn được giới thiệu tại hội thi cũng mang theo câu chuyện riêng về đời sống của đồng bào Thái nơi đây.

Chia sẻ về mâm cỗ của đội thi phường Mộc Sơn, chị Minh Quý cho biết, hương vị của từng món ăn đều gắn với một phần đời sống của đồng bào Thái Mộc Sơn.

Trong mâm cơm có vị cay nồng của rượu men lá, vị chua của trái đào rừng, vị ngọt của các loại trái cây. Đó cũng là hình ảnh những thiếu nữ miền sơn cước trao nhau chén rượu, lời chào và tình cảm nồng hậu, hiếu khách của người dân địa phương.

“Từ dòng suối đến nương rẫy, từ bếp lửa đến mâm cơm, từ gia vị đến nụ cười đón khách, tất cả tạo nên một hương vị rất riêng: ‘Hương vị Mộc Sơn – Sắc Thái miền xanh’”, chị Quý chia sẻ.

Theo chị Quý, mỗi món ăn không chỉ có hương vị riêng mà còn chứa đựng nếp sống, phong tục và tình cảm của đồng bào dân tộc Thái phường Mộc Sơn. Địa phương mong muốn du khách khi đến Mộc Sơn không chỉ có trải nghiệm về ẩm thực mà còn có thêm những ấn tượng đẹp về một vùng đất xanh, giàu bản sắc văn hóa và con người chân thành, hiếu khách.

Hội thi trình bày, giới thiệu ẩm thực dân tộc không chỉ là dịp để các địa phương giới thiệu những món ăn ngon, mà còn góp phần tôn vinh và bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống.

Qua từng món ăn, cách chế biến, cách bày mâm và câu chuyện được kể, những nét văn hóa của đồng bào các dân tộc Sơn La được giới thiệu một cách gần gũi đến người dân và du khách.

Đây cũng là dịp để quảng bá hình ảnh con người Sơn La – Tây Bắc mộc mạc, thân thiện, mến khách; đồng thời góp phần đưa những món ăn truyền thống trở thành sản phẩm du lịch, tạo thêm sức hấp dẫn cho Mộc Châu nói riêng và Sơn La nói chung.

Một số hình ảnh tại hội thi trình bày, giới thiệu ẩm thực dân tộc