Tận dụng đất ruộng, nguồn nước để nuôi ốc nhồi

Đến thăm mô hình nuôi ốc nhồi của gia đình anh Sùng Văn Tây, thôn Tấu Lìn, xã Hùng Lợi (Tuyên Quang) đang được chăm sóc để chuẩn bị cho vụ thu hoạch.

Trên mặt ao, những mảng bèo tấm xanh non phủ kín từng góc, nổi bồng bềnh trên mặt nước. Đây là nguồn thức ăn quan trọng đối với ốc nhồi trong giai đoạn còn nhỏ.

Anh Tây cho biết, bèo tấm còn được người dân địa phương gọi là bèo cám. Loại bèo nhỏ li ti này rất phù hợp với ốc nhồi con, nhất là trong thời kỳ đầu sau khi thả giống.

Khi ốc lớn hơn, người nuôi có thể tận dụng thêm nhiều loại thức ăn tự nhiên như lá cây, cỏ và một số loại rau, lá phù hợp.

Điều đặc biệt là diện tích nuôi ốc của gia đình anh Tây trước đây vốn là đất trồng lúa. Thay vì bỏ hẳn việc sản xuất nông nghiệp, gia đình chỉ chuyển một phần diện tích sang đào ao nuôi ốc, phần diện tích còn lại vẫn được sử dụng để trồng lúa.

“Ốc không thể thay cơm được, nên gia đình chỉ bớt một phần ruộng để làm ao, còn lại vẫn trồng lúa”, anh Tây chia sẻ.

Theo anh Tây, khai thác tiềm năng về nguồn nước sạch, dồi dào, 5 hộ dân thôn Tấu Lìn đã tham gia nuôi ốc nhồi, với khoảng 1 ha, đây là diện tích được chuyển đổi từ đất lúa sang mặt nước nuôi ốc.

Mô hình mới, người dân vừa làm vừa học hỏi kinh nghiệm, nhất là kỹ thuật chăm sóc, phòng bệnh....

Ông Sùng Văn Tây, Trưởng thôn Tấu Lìn cho biết: Thôn hiện có 176 hộ dân, tỷ lệ hộ nghèo còn cao, là địa bàn có nhiều dân tộc cùng sinh sống. Sau quá trình sắp xếp, sáp nhập thôn, địa danh Tấu Lìn được giữ làm tên thôn.

Kinh kế chính của người dân vẫn là trồng lúa, trồng rừng và chăn nuôi gia súc, gia cầm.

Hiện nay việc sản xuất nông nghiệp còn phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, việc đưa thêm những mô hình mới như nuôi ốc nhồi được kỳ vọng giúp người dân đa dạng hóa sinh kế, tận dụng tốt hơn diện tích đất sản xuất.

Nguồn nước ấm quanh năm lợi thế đặc biệt để nuôi ốc nhồi

Một trong những yếu tố khiến anh Tây và các hộ dân mạnh dạn nuôi ốc nhồi là nguồn nước tại khu vực này.

Anh Tây cho rằng, khu vực nuôi có nguồn nước sạch, chảy tương đối ổn định quanh năm.

Đặc biệt, vào mùa đông, nguồn nước vẫn giữ được độ ấm, giúp người dân có điều kiện thuận lợi hơn trong việc duy trì môi trường nuôi.

“Ở đây tiện nhất là nguồn nước. Nước quanh năm, mùa đông nước vẫn ấm nên mình tận dụng được. Sau những đợt mưa, nguồn nước còn dồi dào, có thời điểm nước tràn cả ra đường”, anh Tây nói.

Với đặc điểm sinh học của ốc nhồi, nguồn nước sạch và nhiệt độ phù hợp có ý nghĩa quan trọng đối với tốc độ sinh trưởng. Đây cũng là lợi thế mà không phải khu vực nuôi ốc nào cũng có.

Tuy nhiên, theo những người nuôi ốc ở Tấu Lìn, có nguồn nước thuận lợi mới chỉ là điều kiện ban đầu. Người nuôi phải chủ động vệ sinh ao, kiểm soát nguồn nước và xử lý ao sau mỗi vụ để hạn chế rủi ro.

Do đó, sau khi thu hoạch, ao sẽ được vét, vệ sinh và khử trùng trước khi bước vào vụ mới.

Với diện tích ao hiện có, vụ này anh Tây thả khoảng 5 vạn con giống. Đến thời điểm này, gia đình anh Tây đã bán được 2 tạ ốc nhồi thương phẩm, anh dự kiến có thể bán thêm khoảng 1 tấn ốc thương phẩm nữa.

Giá ốc nhồi thương phẩm hiện dao động khoảng 55.000-57.000 đồng/kg, tùy thời điểm và chất lượng. Với sản lượng hơn 1 tấn, doanh thu đạt hơn 50 triệu đồng.

“Giá ốc khoảng 55.000-56.000 đồng/kg thì người nuôi thấy ổn. Có thời điểm thương lái thu mua được khoảng 57.000 đồng/kg. Nhưng nuôi ốc có rủi ro, không phải cứ thả nhiều là chắc chắn có lãi”, anh Tây chia sẻ thêm.

Gia đình ông Dì Văn Nghiêm, cùng thôn Tấu Lìn cũng nuôi ốc trên diện tích gần 4 sào và đang tiếp tục mở rộng, tổng diện tích.

Vụ vừa qua, ông Nghiêm thu được gần hơn 2 tấn ốc, bán với giá khoảng 57.000 đồng/kg, doanh thu xấp xỉ hơn 100 triệu đồng. Sau khi trừ chi phí đầu tư, giống..., lãi hơn 70 triệu đồng.

Theo ông Nghiêm, đây là tín hiệu khá tích cực, song ông chưa vội mở rộng ồ ạt bởi nuôi ốc vẫn tiềm ẩn rủi ro và phụ thuộc nhiều vào kỹ thuật chăm sóc.

Chủ động nguồn thức ăn để giảm chi phí nuôi ốc nhồi

Cùng ở thôn Tấu Lìn, ông Dì Rìu Kinh, dân tộc Nùng, cũng đang nuôi ốc nhồi trên diện tích khoảng 2 sào. Trong đó, một phần diện tích đã được thả ốc từ trước, phần còn lại mới xuống giống.

Ông Kinh chia sẻ, vụ ốc vừa thu hoạch trên diện tích 2 sào, cho thu về gần 1 tấn. Với diện tích đang nuôi, tôi dự kiến tiếp tục duy trì và mở rộng mô hình trong thời gian tới.

Không chỉ mang lại nguồn thu nhập đáng kể, nuôi ốc nhồi còn giúp gia đình tôi vươn lên thoát nghèo.

Với hiệu quả như vậy, thời gian tới gia đình ông Kinh sẽ tiếp tục tận dụng diện tích phù hợp để nuôi bèo làm thức ăn.

Đồng thời, luân phiên các ao, ô nuôi để duy trì sản xuất. Cách làm này giúp gia đình chủ động hơn về nguồn thức ăn, giảm chi phí và khai thác hiệu quả diện tích đất sẵn có.

Điểm khác biệt của mô hình nuôi ốc nhồi là có thể tận dụng được nguồn thức ăn tự nhiên tại địa phương.

Khi ốc còn nhỏ, người nuôi chủ yếu phải bổ sung bèo tấm. Đây là loại thức ăn mà các hộ ở Tấu Lìn chưa thể tự sản xuất đủ, nên phải mua từ nơi khác.

Khi ốc lớn, thức ăn có thể đa dạng hơn với các loại lá cây, cỏ và rau phù hợp. Một số hộ còn tận dụng các loại cây mọc sẵn trên nương, vườn để làm thức ăn cho ốc.

Việc tận dụng nguồn thức ăn tại chỗ giúp giảm một phần chi phí, đồng thời phù hợp với điều kiện sản xuất của các hộ vùng cao.

Từ vài hộ thử nghiệm ban đầu, nuôi ốc nhồi đang cho thấy triển vọng nhất định tại Tấu Lìn. Tuy nhiên, theo người dân nơi đây, để nhân rộng mô hình cần đặc biệt chú trọng nguồn giống, kỹ thuật chăm sóc và đầu ra sản phẩm.

Việc tận dụng những lợi thế sẵn có như đất đai, nguồn nước và thức ăn tự nhiên để phát triển mô hình nuôi ốc nhồi mới đang trở thành hướng đi hiệu quả trong phát triển kinh tế, góp phần nâng cao thu nhập, giảm tỷ lệ hộ nghèo.