Nông dân Tuyên Quang trồng cây dứa thay thế chè già cỗi trên đất đồi

Cuối năm 2025, trước thực trạng nhiều diện tích chè khai thác lâu năm bị suy thoái, năng suất giảm, thu nhập của người dân bấp bênh, xã Sơn Dương đã rà soát những diện tích sản xuất kém hiệu quả để định hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Cây dứa được địa phương lựa chọn là một trong những cây trồng có tiềm năng để thay thế diện tích chè già cỗi, từng bước khai thác hiệu quả quỹ đất đồi.

Gia đình chị Nguyễn Thị Mỵ, ở thôn Sơn Thủy, xã Sơn Dương, trước đây trồng chè trên toàn bộ diện tích đất đồi. Sau nhiều năm khai thác, cây chè già cỗi, năng suất giảm mạnh khiến thu nhập không còn ổn định.

"Khi được chính quyền tuyên truyền, định hướng về hiệu quả của cây dứa, gia đình tôi quyết định phá bỏ diện tích chè kém hiệu quả để chuyển sang trồng dứa. Cây dứa phát triển tốt, phù hợp với thổ nhưỡng đất đồi. Chúng tôi kỳ vọng vụ thu hoạch tới sẽ cho thu nhập cao hơn trước", chị Mỵ chia sẻ.

Theo ông Trần Ngọc Khởi, Giám đốc HTX dịch vụ, thương mại nông lâm nghiệp FARM, qua khảo sát tại những địa phương có điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng tương đồng, cây dứa có thể đạt năng suất bình quân 45-60 tấn/ha.

Với giá bán và thị trường thu mua tương đối ổn định, doanh thu từ cây dứa có thể đạt khoảng 120-150 triệu đồng/ha/năm, cao hơn đáng kể so với một số loại cây trồng truyền thống.

Hiện các thành viên HTX đã tham gia chuyển đổi khoảng 15ha sang trồng dứa, từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung. Dự kiến đến năm 2027, toàn bộ diện tích này sẽ bước vào thời kỳ thu hoạch rộ.

Tuyên Quang liên kết tiêu thụ, tránh cảnh "được mùa mất giá"

Một trong những vấn đề được người dân quan tâm khi chuyển sang cây trồng mới là đầu ra sản phẩm. Để cây dứa phát triển ổn định, xã Sơn Dương xác định liên kết sản xuất và tiêu thụ là khâu then chốt.

Ông Nguyễn Công Thành, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Dương cho biết, địa phương tập trung phát triển những cây trồng mũi nhọn có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện đất đai và nhu cầu thị trường.

Đến nay, xã Sơn Dương đã chuyển đổi hơn 30ha đất trồng chè kém hiệu quả sang trồng dứa. Quá trình chuyển đổi được triển khai từ lựa chọn giống, cải tạo đất đến chuyển giao kỹ thuật chăm sóc.

Đặc biệt, xã đã liên kết với Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao để cung ứng giống, vật tư và bao tiêu sản phẩm cho người dân.

Việc hình thành liên kết ngay từ khâu sản xuất được kỳ vọng giúp người dân yên tâm đầu tư, kiểm soát chất lượng nông sản và hạn chế nguy cơ "được mùa mất giá".

Mở rộng mô hình trồng dứa, nâng thu nhập cho nông dân

Không chỉ tại Sơn Dương, cây dứa cũng đang được người dân xã Sơn Thủy đưa vào sản xuất và bước đầu cho hiệu quả kinh tế tích cực.

Tại thôn Làng Thiện, gia đình chị Đặng Thị Chiến trồng dứa mật không gai từ năm 2023. Trên diện tích 1ha, hiện khoảng 7 sào đang cho thu quả ổn định.

Theo chị Chiến, giống dứa mật không gai tương đối dễ trồng, dễ chăm sóc, chi phí đầu tư ban đầu không quá cao. Cây có khả năng chống chịu sâu bệnh và chịu hạn tốt, phù hợp với điều kiện sản xuất trên đất đồi.

Đáng chú ý, sản phẩm sau thu hoạch được thương lái đến tận vườn thu mua với giá khoảng 20.000-22.000 đồng/kg.

"Dứa đến kỳ thu hoạch được thương lái vào tận vườn mua nên gia đình khá yên tâm. Nếu giá bán và đầu ra tiếp tục ổn định, đây là cây trồng phù hợp để phát triển trên diện tích đất đồi", chị Chiến cho biết.

Bà Nguyễn Thị Bích - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Sơn Thủy cho biết, Hội đã tổ chức cho cán bộ, hội viên tham quan, học tập các mô hình trồng dứa hiệu quả trên địa bàn.

Thời gian tới, Hội tiếp tục tuyên truyền, vận động hội viên mạnh dạn chuyển đổi những diện tích đất vườn, đất đồi kém hiệu quả sang trồng dứa, góp phần nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế gia đình.

Từ thực tế ở Sơn Dương và Sơn Thủy có thể thấy, chuyển đổi cơ cấu cây trồng đang giúp người dân khai thác tốt hơn tiềm năng đất đồi. Quan trọng hơn, phương thức sản xuất cũng từng bước thay đổi từ nhỏ lẻ sang hình thành vùng nguyên liệu tập trung, gắn sản xuất với doanh nghiệp và thị trường.

Với lợi thế về năng suất, khả năng thích nghi và liên kết tiêu thụ, cây dứa đang được kỳ vọng trở thành hướng đi mới giúp nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, tạo sinh kế bền vững hơn cho người dân.