Trong những khu vườn Việt Nam, sả vốn là loại cây chẳng xa lạ. Nhiều gia đình chỉ cần cắm vài nhánh sả xuống đất, tưới nước đều đặn là có một bụi xanh tốt để dùng quanh năm.

Không cần chậu đẹp, cũng chẳng đòi hỏi chăm sóc cầu kỳ, sả có thể mọc thành bụi lớn và thích nghi với nhiều điều kiện đất đai. Báo Tin tức cho biết cây sả có khả năng chịu hạn, không kén đất và được trồng phổ biến trong các vườn gia đình. Một số tài liệu hướng dẫn trồng còn gợi ý vị trí trước nhà hoặc dọc hàng rào.

Nếu đang có một khoảng đất nhỏ trước cửa, trồng một bụi sả có thể là lựa chọn đáng cân nhắc vì 4 lý do sau.

1. Mùi thơm của sả có thể giúp hạn chế một số loại côn trùng

Đây có lẽ là lý do khiến nhiều người nghĩ đến sả khi muốn tạo một khu vực dễ chịu hơn quanh nhà.

Sả chứa tinh dầu với các hợp chất thơm, trong đó citral là một thành phần quan trọng.

Một nghiên cứu đăng trên Phytomedicine cho thấy các chế phẩm chứa tinh dầu sả có thể làm giảm số lần muỗi Aedes aegypti đốt trong điều kiện thí nghiệm. Với một số nồng độ, hiệu quả xua muỗi đạt từ 50% trở lên trong khoảng 2–3 giờ.

Tại Việt Nam, Báo Thanh Niên từng giới thiệu sả trong nhóm những loại cây có thể trồng quanh nhà để góp phần hạn chế muỗi, đồng thời lưu ý tinh dầu sả được sử dụng trong các sản phẩm diệt muỗi.

Tuy nhiên, có một điểm cần nhớ: trồng sả không đồng nghĩa với việc ngôi nhà sẽ được "đuổi muỗi" hoàn toàn. Phần lớn bằng chứng khoa học về tác dụng xua côn trùng tập trung vào tinh dầu hoặc chế phẩm có nồng độ nhất định, chứ không phải việc đặt một bụi sả trong sân sẽ tạo thành "hàng rào" chống muỗi.

Vì vậy, nên xem đây là một lợi ích bổ sung, không thay thế màn, lưới chống muỗi hay các biện pháp loại bỏ nơi muỗi sinh sản.

2. Có sẵn một loại gia vị ngay trước cửa

Đây là lợi ích đơn giản nhưng có lẽ thiết thực nhất.

Sả xuất hiện trong rất nhiều món ăn Việt: từ các món hấp, luộc, nướng đến bún, nước chấm hay các món kho. Chỉ cần bước ra trước cửa, cắt vài nhánh sả là có thể đem vào bếp sử dụng.

Báo Tin tức dẫn nguồn từ các tài liệu về cây sả cho biết đây là loại gia vị phổ biến trong bữa ăn hằng ngày ở nhiều nước châu Á. Thân rễ có thể sử dụng tươi hoặc phơi khô; tinh dầu sả cũng được dùng trong ngành thực phẩm, mỹ phẩm và dược phẩm.

Đặc biệt, trồng một bụi riêng giúp gia đình có thể cắt lượng vừa đủ mỗi lần nấu, thay vì phải mua cả bó rồi để phần còn lại trong tủ lạnh. Với những gia đình thường xuyên nấu ăn, đây là một cách tận dụng một khoảng đất nhỏ khá hiệu quả.

3. Sả rất dễ trồng, không cần chăm sóc cầu kỳ

Không phải loại cây nào cũng phù hợp để trồng ngay trước cửa. Những vị trí này thường có diện tích hạn chế, đất có thể không thật sự màu mỡ và gia chủ cũng không muốn dành quá nhiều thời gian chăm sóc.

Sả lại khá "dễ tính".

Theo Báo Tin tức, sả là cây sống lâu năm, mọc thành bụi, có bộ rễ phát triển và có khả năng chịu hạn. Cây cũng thích nghi với nhiều vùng khí hậu và không kén đất.

Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cũng ghi nhận sả được đưa vào nhiều mô hình sản xuất tại địa phương nhờ đặc tính dễ trồng và khả năng thích nghi với điều kiện canh tác.

Vì vậy, với một gia đình muốn bắt đầu làm vườn nhưng không có nhiều kinh nghiệm, sả là một trong những loại cây tương đối dễ thử.

Chỉ cần chọn nơi có ánh sáng, đất thoát nước tốt và duy trì độ ẩm phù hợp trong giai đoạn cây mới bén rễ.

4. Một bụi sả vừa có ích vừa giúp khoảng sân thêm xanh

Sả không phải cây cảnh theo nghĩa thông thường, nhưng khi phát triển thành bụi, những chiếc lá dài màu xanh tạo thành một mảng cây khá đẹp mắt.

Nếu đặt ở khu vực trước cửa, cạnh lối đi hoặc gần hàng rào, bụi sả có thể tận dụng những khoảng đất mà các loại cây lớn khó trồng.

Báo Tin tức từng ghi nhận cây sả được trồng ở cả những vùng đất khô hạn, đất sỏi đá và những khu vực có điều kiện canh tác không thuận lợi.

Vì thế, một bụi sả trước cửa không chỉ là "rau gia vị trồng cho tiện". Nó có thể trở thành một phần nhỏ của khu vườn với nhiều công dụng khác nhau.

Trồng sả trước cửa đem lại nhiều lợi ích

Sả có mùi thơm và tinh dầu của nó đã được nghiên cứu về khả năng xua một số loài côn trùng. Nhưng điều đó không có nghĩa một bụi sả có thể bảo vệ hoàn toàn khu vực trước nhà.

Đặc biệt với muỗi, cách hiệu quả nhất vẫn là loại bỏ nơi nước đọng, sử dụng màn, lưới và các sản phẩm chống muỗi phù hợp. Một bụi sả có thể được xem như giải pháp bổ sung, đồng thời cung cấp gia vị và tạo mùi hương dễ chịu cho không gian.

Đây cũng là lý do sả có một vị trí khá đặc biệt trong đời sống người Việt: không phải loại cây quý hiếm, cũng chẳng cần chăm sóc cầu kỳ, nhưng gần như bộ phận nào cũng có giá trị sử dụng.

Đôi khi, một khoảng đất nhỏ trước cửa nhà chỉ cần một bụi sả là đã có thêm một nguồn gia vị xanh, một mảng cây dễ chăm sóc và một mùi hương rất quen thuộc với căn bếp Việt.