Trong y học cổ truyền, hạt ý dĩ được ghi chép có tính hàn giúp cơ thể thanh nhiệt bồi bổ tỳ phế. Vì vậy đây là nguồn lương thực giàu dinh dưỡng cũng đồng thời là vị thuốc trân quý. Ngoài bổ cơ thể thì hạt ý dĩ khá lành tính nên được khuyến khích dùng cho trẻ nhỏ. Phụ nữ sau sinh muốn nâng cao chất lượng cùng số lượng sữa cũng có thể dùng hạt ý dĩ. Thêm vào đó một số khó khăn nhu khí hư, rối loạn kinh nguyệt ở phụ nữ sẽ được ổn định khi dùng hạt ý dĩ.

Trong một số tài liệu khác nhắc đến hạt bo bo thì có thể hiểu đó chính là tên gọi khác của hạt ý dĩ. Hạt này còn được dùng chữa các bệnh tiêu hóa , phong thấp kéo dài, sốt cao hay viêm khớp. Ngoài ra có một số sách cũ đã ghi lại công dụng giảm cân của hạt này. Cũng có một vài kết quả cho rằng dùng hạt ý dĩ sẽ điều trị được bệnh toxoplasma do ký sinh trùng gây ra.

Theo VNN, Tiến sĩ, lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu Phát triển Y Dược Cổ truyền Việt Nam cho biết, hạt ý dĩ chứa Carbohydrate chiếm khoảng 65-70% khối lượng, chủ yếu là tinh bột dễ tiêu giúp cung cấp năng lượng dồi dào.

Bên cạnh đó, hạt ý dĩ chứa 14-16% protein với nhiều acid amin thiết yếu như lysine, methionine, leucine, đóng vai trò quan trọng trong tăng cường hệ miễn dịch và nâng cao sức đề kháng cho cơ thể. Ngoài ra, thành phần lipid chiếm khoảng 5-7% cũng rất giàu các acid béo không no có lợi như acid linoleic và oleic.

Nhiều nghiên cứu gần đây đã xác định hơn 50 hợp chất hoạt tính trong ý dĩ, trong đó các chất Coixan A, Coixan B và Coixol được xem là thành phần chủ đạo tạo nên giá trị dược học.

Sự kết hợp của những hoạt chất trên mang lại khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ, kháng khuẩn, bảo vệ gan và hỗ trợ làm đẹp da nhờ hàm lượng vitamin B1, B2, E cùng các khoáng chất như canxi, sắt, kẽm dồi dào.

Một trong những điểm sáng nhất của ý dĩ chính là tác dụng chống viêm và giảm đau mạnh mẽ, mở ra hy vọng lớn cho bệnh nhân viêm đa khớp. 

Một nghiên cứu vào năm 2021 tại Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc) đã chỉ ra dịch chiết ethanol của ý dĩ giảm sưng và đau trong mô hình viêm cấp ở chuột tới 45% so với nhóm đối chứng. 

Song song đó, các hợp chất phenolic và flavonoid trong hạt cũng giảm các gốc tự do, ngăn ngừa tổn thương tế bào và chống lão hóa hiệu quả.

Đối với căn bệnh tiểu đường và rối loạn chuyển hóa, ý dĩ cũng thể hiện vai trò như một "khắc tinh" tự nhiên. Nghiên cứu của các nhà khoa học Hàn Quốc vào năm 2020 khẳng định hoạt chất polysaccharide trong ý dĩ giúp làm tăng độ nhạy insulin và giảm đáng kể đường huyết ở chuột mắc tiểu đường type 2.

Người mắc bệnh phổi có thể dùng hạt ý dĩ làm món ăn trị liệu khá tốt cho sức khỏe. Khi ăn các nhánh khí quản sẽ dẫn nở giúp hô hấp tốt hơn và đẩy dịch đờm ra khỏi cơ thể.

Thêm vào đó hạt ý dĩ có công dụng như thuốc lợi tiểu. Ngoài trị họ ăn thần còn có thể thanh nhiệt cho cơ thể. Công dụng này được sử dụng với trẻ sơ sinh khá tốt. Do các bé uống sữa là chính mà sữa thì thường khó tiêu hóa và có tính nóng. Vừa thanh nhiệt lại tăng cường chức năng bài tiết sẽ khiến bé nhỏ được thoải mái hơn.

Tuy nhiên hạt ý dĩ vì chức năng lợi tiểu nên không được tùy tiện với phụ nữ có thai. Chỉ nên sử dụng dau khi sinh hoặc trước khi mang thai. Đây là điểm đáng lưu ý để tránh gây nên ảnh hưởng cho thai nhi.

Hạt ý dĩ là một loại thảo dược khá lành tính có thể dùng cho cả trẻ sơ sinh. Tuy nhiên trước khi sử dụng bạn nên tham khảo tư vấn của bác sĩ để hiểu rõ hơn. Không nên tùy tiện sử dụng để tránh gặp phải những điều đáng tiếc.