Những luống tía tô xanh mướt trải dài 6ha ven sông Con đang mang lại niềm hy vọng mới cho nông dân xã Nghĩa Đồng, tỉnh Nghệ An. Từ một loại cây gia vị quen thuộc, tía tô đang được quy hoạch thành vùng nguyên liệu tập trung, hứa hẹn nâng cao thu nhập và thay đổi diện mạo nông nghiệp địa phương.

Ông Đàm Thanh Hải (SN 1968, xóm Yên Bình) không giấu được sự phấn khởi khi đứng giữa cánh đồng tía tô của gia đình. Mùi thơm đặc trưng lan tỏa khắp không gian, những tán lá dày dặn, xanh tốt đồng đều là minh chứng cho sự phát triển thuận lợi của vụ mùa thứ hai này. Hơn 10 hộ dân trong xã đã cùng nhau tham gia mô hình, chăm sóc cả diện tích tập trung lẫn những vườn nhỏ lẻ trong khu dân cư.

Trước đây, cánh đồng bãi nổi ven sông Con chủ yếu được trồng ngô, nhưng hiệu quả kinh tế không cao. Nhận thấy tiềm năng của cây dược liệu, ông Hải đã tiên phong tìm hiểu kỹ thuật, liên kết đầu ra và đưa tía tô vào trồng thử nghiệm. Kết quả ban đầu cho thấy loại cây này rất phù hợp với thổ nhưỡng đất bãi ven sông, sinh trưởng nhanh, ít sâu bệnh.

Theo ông Hải, tía tô không đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc phức tạp, chủ yếu làm cỏ, bón phân và đảm bảo đủ nước, đặc biệt quan trọng trong điều kiện nắng nóng. "Cây tía tô thích nghi khá tốt với thổ nhưỡng địa phương. Khi được cung cấp đủ nước, cây phát triển nhanh, lá dày và đồng đều. So với trồng ngô trước đây, hiệu quả kinh tế từ cây tía tô cao hơn", ông Hải chia sẻ.

Mỗi năm, tía tô có thể cho thu hoạch 3 lần. Ước tính ban đầu, sau khi trừ chi phí, mỗi hecta có thể mang lại thu nhập khoảng 70 triệu đồng/lần cắt. Sản phẩm tía tô sau thu hoạch được sử dụng làm nguyên liệu chiết xuất tinh dầu, phục vụ các lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, làm đẹp và sản xuất dược liệu. Trong tương lai, ông Hải dự định nghiên cứu thêm các loại cây dược liệu khác như húng quế, sả, bạc hà để đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao giá trị trên cùng diện tích đất.

Ông Trần Văn Trung, Chủ tịch Hội Nông dân xã Nghĩa Đồng, cho biết tía tô không phải là cây trồng hoàn toàn mới tại địa phương. Một số hộ dân đã trồng thử nghiệm nhỏ lẻ và nhận thấy hiệu quả kinh tế cao hơn các cây trồng truyền thống.

"Từ kết quả ban đầu, năm nay địa phương định hướng mở rộng mô hình lên khoảng 10ha, trong đó 6ha là vùng trồng tập trung và 4ha còn lại là đất vườn của người dân", ông Trung thông tin.

Dù nắng hạn kéo dài gây nhiều khó khăn, các thành viên tổ hợp tác đã chủ động đầu tư hệ thống tưới, bơm nước từ sông Con về cánh đồng, đảm bảo tía tô phát triển tốt. Địa phương cũng đã thành lập Hợp tác xã Trồng và Chế biến tinh dầu Nghĩa Đồng, không chỉ tổ chức sản xuất, hướng dẫn kỹ thuật mà còn liên kết thu mua nguyên liệu và hướng đến đầu tư cơ sở chưng cất tinh dầu ngay tại chỗ để nâng cao giá trị sản phẩm.

Nguyên liệu tía tô dự kiến được thu mua với giá khoảng 1,5 triệu đồng/tấn. Với 3 lần thu hoạch một năm, hiệu quả kinh tế từ tía tô được kỳ vọng cao gấp 2-3 lần so với ngô và các cây trồng truyền thống khác trên cùng diện tích. Tuy nhiên, ông Trung nhấn mạnh đây mới là năm đầu tiên hợp tác xã sản xuất quy mô lớn.

"Sau vụ này, chúng tôi sẽ đánh giá cụ thể sản lượng, chi phí, lợi nhuận và tín hiệu thị trường. Nếu mô hình đạt hiệu quả bền vững, Hội Nông dân sẽ phối hợp với chính quyền khảo sát thêm những khu vực có đất đai phù hợp để mở rộng vùng trồng", ông Trung khẳng định.

Việc phát triển cây dược liệu không chỉ giúp người dân nâng cao thu nhập mà còn góp phần chuyển đổi những diện tích canh tác kém hiệu quả, hình thành vùng sản xuất hàng hóa gắn với chế biến và bao tiêu sản phẩm, mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp Nghĩa Đồng.