Văn phòng Kinh tế Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc (Trung Quốc) dẫn số liệu thống kê của Cơ quan Quản lý Ngoại thương Đài Loan (TITA), năm 2025 Đài Loan nhập khẩu về 121,9 nghìn tấn gạo từ 9 đối tác trên toàn cầu, với kim ngạch đạt 93,51 triệu USD, giảm 1,49% về lượng và giảm 7,26% về trị giá so với năm 2024.

Top 3 đối tác xuất khẩu chính

Với lợi thế được phân bổ hạn ngạch, Hoa Kỳ tiếp tục là đối tác xuất khẩu gạo lớn nhất vào Đài Loan trong năm 2025, đạt 55,88 nghìn tấn, chiếm 45,84% thị phần, song giảm 13,66% so với năm trước. Trị giá nhập khẩu đạt 41,90 triệu USD, giảm 18,69%, khiến thị phần về giá giảm còn 44,81%.

Tương tự Hoa Kỳ, Thái Lan, nhờ được phân bổ hạn ngạch, tiếp tục củng cố vị trí đối tác xuất khẩu gạo lớn thứ hai của Đài Loan. Thống kê của TITA cho thấy, năm 2025 Thái Lan xuất khẩu sang Đài Loan 25,40 nghìn tấn, tăng mạnh 40,15%, chiếm 20,84% thị phần. Trị giá nhập khẩu đạt 18,81 triệu USD, tăng 29,83%, phản ánh sức cạnh tranh ổn định của gạo Thái Lan cả về số lượng lẫn giá trị.

Việt Nam, mặc dù không được phân bổ hạn ngạch song vẫn duy trì thị phần đáng kể khi xuất khẩu sang Đài Loan 17,48 nghìn tấn gạo, giảm 12,15%, chiếm 14,34% thị phần, đứng thứ ba về lượng. Tuy nhiên, trị giá chỉ đạt 10,01 triệu USD, giảm 21,94%, khiến Việt Nam xếp thứ tư về giá trị, với thị phần 10,70%.

Úc, Nhật Bản và các thị trường nhỏ

Úc đạt 16,97 nghìn tấn, tăng 9,62%, chiếm 13,92% thị phần, song trị giá gần như đi ngang, đạt 13,25 triệu USD. Nhật Bản nhập khẩu 3,57 nghìn tấn, giảm nhẹ về lượng nhưng trị giá tăng 5,75%, đạt 7,49 triệu USD, phản ánh mức giá cao và ổn định của gạo Nhật Bản. Các thị trường nhỏ như Myanmar, Ý ghi nhận mức tăng trưởng cao về tỷ lệ, song quy mô tuyệt đối vẫn còn hạn chế; trong khi nhập khẩu từ Ấn Độ và Tây Ban Nha tiếp tục suy giảm mạnh.

Đài Loan tiếp tục không nhập hết hạn ngạch gạo theo cam kết WTO

Với lượng nhập khẩu thực tế năm 2025 chỉ đạt 121,9 nghìn tấn, có thể thấy Đài Loan tiếp tục không sử dụng hết hạn ngạch nhập khẩu gạo theo cam kết mở cửa thị trường khi gia nhập WTO (144.720 tấn/năm).

Nguyên nhân chủ yếu là do chính sách bảo hộ sản xuất lúa gạo nội địa của Đài Loan vẫn được duy trì chặt chẽ, trong đó 65% hạn ngạch công (tương đương 94.068 tấn) thường không được đấu thầu thành công hoặc chỉ được sử dụng một phần, trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng gạo tại Đài Loan có xu hướng giảm.

Mặc dù không được Đài Loan phân bổ hạn ngạch riêng theo cam kết WTO, song kết quả xuất khẩu năm 2025 cho thấy năng lực cạnh tranh thực chất của gạo Việt Nam trong phân khúc thị trường tự do và hạn ngạch dân gian. Doanh nghiệp Việt Nam đã tận dụng hiệu quả hạn ngạch dân gian và phần hạn ngạch toàn cầu được chuyển đổi từ hạn ngạch công, qua đó duy trì được thị phần tương đối cao.

Được biết, thị trường lúa gạo châu Á trong tuần tới ngày 6/3/2026 ghi nhận xu hướng điều chỉnh tại một số nước xuất khẩu lớn. Giá gạo của Ấn Độ giảm nhẹ do nguồn cung dồi dào và đồng nội tệ suy yếu, trong khi giá gạo Việt Nam cơ bản ổn định, còn giá gạo Thái Lan có xu hướng giảm.

Giá gạo đồ 5% tấm của Ấn Độ hiện được chào bán ở mức khoảng 348–353 USD/tấn, thấp hơn so với mức 350–356 USD/tấn của tuần trước. Trong khi đó, gạo trắng 5% tấm được giao dịch quanh mức 346–351 USD/tấn.

Theo các thương nhân, sự suy yếu của đồng rupee đã giúp các doanh nghiệp xuất khẩu có thể điều chỉnh giá bán cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế. Tuy vậy, nhu cầu mua từ thị trường nước ngoài hiện vẫn khá chậm.

Bên cạnh đó, một lượng lớn gạo basmati của Ấn Độ đang tồn đọng tại các cảng và trên đường vận chuyển. Nguyên nhân chủ yếu là chi phí vận tải quốc tế tăng cao, khiến nhiều hợp đồng xuất khẩu bị chậm lại.

Tại Việt Nam, gạo 5% tấm được chào bán ở mức khoảng 360–365 USD/tấn, gần như không thay đổi so với tuần trước.

Các doanh nghiệp cho biết hoạt động giao dịch hiện khá trầm lắng khi nhiều khách hàng đang chờ giá giảm thêm trước khi ký hợp đồng mới. Trong khi đó, nguồn cung trong nước đang tăng lên nhờ vụ thu hoạch đông xuân tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.

Dữ liệu sơ bộ cho thấy trong tháng 2 vừa qua, các cảng phía Nam Việt Nam đã bốc xếp hơn 382.000 tấn gạo để xuất khẩu, trong đó phần lớn được vận chuyển sang Philippines và các thị trường châu Phi.

Một số doanh nghiệp cho biết chi phí vận chuyển quốc tế có xu hướng tăng do giá nhiên liệu và bảo hiểm hàng hải tăng. Điều này khiến chi phí xuất khẩu sang các thị trường xa, đặc biệt là châu Phi, trở nên cao hơn.

Trong bối cảnh đó, một số tập đoàn kinh doanh nông sản lớn trên thế giới đang nghiên cứu các tuyến vận tải thay thế nhằm đảm bảo hoạt động logistics ổn định và hạn chế gián đoạn nguồn cung.

Tại Thái Lan, gạo 5% tấm hiện được chào bán khoảng 380 USD/tấn, giảm so với mức 385 USD/tấn của tuần trước.

Theo các thương nhân tại Bangkok, giá gạo của Ấn Độ hiện đang cạnh tranh hơn trên thị trường, tạo áp lực lên giá gạo Thái Lan. Ngoài ra, các yếu tố thời tiết như hiện tượng El Niño cũng có thể ảnh hưởng đến sản lượng lúa trong thời gian tới.

Trong khi đó, tại Bangladesh, giá gạo trên thị trường nội địa tiếp tục tăng. Chính phủ nước này đã yêu cầu các cơ quan liên quan triển khai các biện pháp nhằm kiểm soát đà tăng giá và ổn định thị trường.

Mặc dù Bangladesh đã tăng nhập khẩu gạo và cho phép các doanh nghiệp tư nhân tham gia nhập khẩu, giá gạo vẫn duy trì ở mức cao do nhu cầu trong nước lớn.