Chật vật cuộc sống nơi bản Dao

Thôn Lủng Lầu, xã Phong Quang, tỉnh Thái Nguyên nằm ở độ cao vài trăm mét so với mực nước biển. Từ trung tâm xã đến trung tâm thôn khoảng 30km, phần lớn là đường đèo. Nơi đây thường xuyên chìm trong sương mù, có ngày sương phủ gần nửa buổi. Mặt trời cũng khuất núi sớm hơn so với nhiều nơi khác. Cuộc sống của người dân còn nhiều thiếu thốn, đặc biệt là sự hiện diện của những tiện nghi và nhịp sống hiện đại.

Thôn Lủng Lầu không có sóng điện thoại, cũng chưa có điện lưới quốc gia. Khi cần tìm nhau, người dân chỉ còn cách đứng trên các đỉnh đồi để hú gọi. Những máy phát điện mini đặt ở các khe suối cũng chỉ đủ thắp sáng một, hai bóng điện phục vụ bữa cơm gia đình.

Với người dân nơi đây, việc xem tivi vẫn là điều xa xỉ. Khó tiếp cận thông tin khiến cái nghèo càng trở nên rõ rệt. Không chỉ thiếu thốn về vật chất, người dân còn thiếu cả thông tin, hạn chế về vốn từ tiếng Việt và kiến thức trong sản xuất nông nghiệp.

Ông Lý Văn Viện, người dân thôn Lủng Lầu cho biết, cuộc sống của bà con gặp nhiều khó khăn khi chưa có điện lưới quốc gia. Không chỉ thiếu điện, thôn cũng chưa có sóng điện thoại, khiến việc liên lạc và tiếp cận thông tin rất hạn chế.

Theo ông Viện, hiện người dân phải sử dụng các máy phát điện nhỏ đặt ở khe suối để tạm thời khắc phục, nhưng nguồn điện rất phập phù. “Điện máy phát chỉ thắp được khoảng hai bóng, đủ sáng cho bữa cơm tối. Không có điện nên cũng khó tiếp cận thông tin, không biết ngoài kia đang có sự kiện gì. Nhiều ý tưởng muốn làm cũng đành chịu vì thiếu điện”, ông Viện chia sẻ.

Ông Viện cho biết thêm, gia đình ông vừa được Nhà nước hỗ trợ xóa nhà tạm. Ngôi nhà đã được lắp đặt hệ thống điện và đi dây đầy đủ, nhưng vẫn chưa thể sử dụng do chưa có nguồn điện ổn định. “Bà con ở đây vất vả lắm, chỉ mong Nhà nước quan tâm, hỗ trợ để sớm có điện lưới phục vụ sinh hoạt”, ông bày tỏ.

Ông Hoàng Văn Kiều, Người có uy tín kiêm Trưởng thôn Lủng Lầu cho biết, việc chưa có điện lưới khiến đời sống của người dân trong thôn gặp rất nhiều khó khăn. Do không có điện và sóng điện thoại, bà con hầu như không nắm được các thông tin bên ngoài. Theo ông Kiều, nếu có điện và có sóng điện thoại, sự hiểu biết và khả năng tiếp cận thông tin của người dân sẽ được nâng lên.

Cũng theo Kiều, thôn Lủng Lầu hiện có 31 hộ dân, trong đó năm 2025 có tới 23 hộ nghèo, số còn lại là hộ cận nghèo. Sau khi thực hiện chương trình xóa nhà tạm, số hộ nghèo trong thôn đã giảm đi phần nào.

“Là trưởng thôn, mỗi khi có việc họp hành, tôi phải lặn lội đến từng nhà để thông báo, chủ yếu vào buổi tối. Các hộ dân ở đây sống khá xa nhau, đường đi lại khó khăn, lại không có sóng điện thoại nên rất vất vả. Ban ngày bà con thường lên rừng làm việc, tối mới có mặt ở nhà. Thôn không có điện, cũng không có loa truyền thanh, nên mỗi khi cần thông báo họp hay tuyên truyền chủ trương, chính sách, tôi đều phải đến tận nơi báo cho từng hộ”, ông Kiều nói.

Ông Kiều cho biết, người dân thôn Lủng Lầu rất mong được Nhà nước quan tâm đầu tư kéo điện lưới quốc gia về thôn để cuộc sống bớt khó khăn.

“Trong các lần tiếp xúc cử tri, chúng tôi cũng đã nhiều lần kiến nghị, nhưng đến nay nguyện vọng có điện thắp sáng và có sóng điện thoại để thông tin liên lạc vẫn chưa trở thành hiện thực. Bà con trong thôn mong mỏi điều này từ lâu rồi”, ông Kiều chia sẻ.

Người dân Lủng Lầu mong sớm có điện để cải thiện cuộc sống

Liên quan đến những khó khăn của người dân thôn Lủng Lầu, ông Nguyễn Ánh Xuân, Chủ tịch UBND xã Phong Quang cho biết, chính quyền địa phương rất chia sẻ với những vất vả của bà con nơi đây.

“Xã cũng đã nhiều lần đề xuất lên cấp trên. Hiện tỉnh đã giao Sở Công Thương nghiên cứu phương án. Phía Sở Công Thương và ngành điện lực cũng đã lên thôn Lủng Lầu khảo sát thực tế”, ông Xuân thông tin.

Cách thôn Lủng Lầu khoảng 6km là thôn Nà Lồm. Trước năm 2017, Nà Lồm cũng là thôn đặc biệt khó khăn, không có sóng điện thoại và chưa có điện lưới quốc gia. Tuy nhiên, từ năm 2017, sau khi được Nhà nước đầu tư kéo điện lưới, đời sống của người dân nơi đây đã có nhiều thay đổi tích cực. Thấy rõ vai trò quan trọng của điện lưới và sóng điện thoại, người dân thôn Lủng Lầu vẫn đang từng ngày mong mỏi thôn mình sớm có điện để cải thiện cuộc sống như người dân thôn Nà Lồm trước đây.

Trao đổi với Dân Việt, bà Triệu Thị Thu Hoài, Bí thư Đảng ủy xã Phong Quang cho biết, thôn Lủng Lầu hiện có hơn 30 hộ dân, chủ yếu là hộ nghèo, lại sinh sống rải rác thành hai khu vực. Một khu vực là trung tâm thôn, nơi có nhà văn hóa; khu vực còn lại là Trà Lẩu, cách trung tâm thôn khoảng 10km với khoảng 10 hộ dân sinh sống.

Theo bà Hoài, để đưa điện lưới lên thôn phải kéo đường dây qua núi và nhiều khu vực rừng phòng hộ nên có thể gặp không ít khó khăn liên quan đến thủ tục. Từ ngày 1/7/2025, khi chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, qua quá trình nắm tình hình, chính quyền nhận thấy thôn Lủng Lầu chưa có sóng điện thoại, chưa có điện lưới. Mỗi khi xã triển khai công việc đều phải cử người đi xe máy vào tận nơi thông báo, rất vất vả. Vì vậy, địa phương đã nhiều lần kiến nghị lên cấp trên.  Tỉnh cũng đã tiếp thu ý kiến và có cho rà soát, thống kê, giao các ngành chức năng khảo sát.

Giờ chỉ phụ thuộc vào chủ trương đầu tư thôi. Cái này xã không thể làm đươc mà phải từ sự chỉ đạo của tỉnh đối với ngành Công thương và điện lực. Còn bao giờ làm thì địa phương cũng chưa thấy có phản hồi trở lại, có lẽ cũng còn phụ thuộc bên ngành điện nữa. Mục tiêu xóa những thôn "trắng" về điện trong nhiệm kỳ này của tỉnh Thái Nguyên đã thấy đề cập rồi", bà Hoài cho biết thêm.